Общие сведения
  .: История
 ......................................
  .: Структура НАН КР
 ......................................
Нормативные и правовые
документы
  .: Закон о НАН КР
 ......................................
  .: Устав НАН КР
 ......................................
Руководство, Президиум,
члены НАН КР
  .: Президиум НАН КР
 ......................................
  .: Члены НАН КР
 ......................................
  .: Почетные доктора
 ......................................
Годичная сессия
  .: Постановление
 ......................................
Аппарат 
Президиума НАН КР
  .: Общие сведения
 ......................................
Учреждения 
при Президиуме НАН КР
  .: Технопарк
 ......................................
  .: Центральная научная библиотека
 ......................................
  .: Издательство “ИЛИМ”
 ......................................
Отделение ФТМиГГН
  .: Институт машиноведения
 ......................................
  .: Институт геологии им.М.М.Адышева
 ......................................
Отделение ХТМБиСХН
  .: Институт биотехнологии
 ......................................
  .: Институт леса им.П.А.Гана
 ......................................
  .: Институт горной физиологии
 ......................................
  .: Биолого-почвенный институт
 ......................................
  .: Ботанический сад им.Э.З.Гареева
 ......................................
Отделение ГиЭН
Южное отделение
  .: Институт медицинских проблем
 ......................................
Научные
направления НАН КР
  .: Научные проекты
 ......................................
Международное
сотрудничество
  .: Состояние и перспективы
 ......................................
Молодежь и наука
  .: Попечительский совет фонда
 ......................................
Гос. фонд при НАН КР
  .: Конкурс "Киргизия_а"
 ......................................
Выставка
  .: ВЫСТАВКИ, проводимые НАН КР
 ......................................
 
Новости

__________________________________________________________

10:00 01.07.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Международная научно-практическая конференция по традиционным играм, игрушкам и национальным видам спорта тюркских народов.

Международная научно-практическая конференция «Традиционные игры, игрушки и национальные виды спорта тюркских народов» прошла 1 июля в Кыргызском государственном университете (КГУ) имени И. Арабаева с участием зав. отделом Государственного агентства физической культуры и спорта при Правительстве КР К.Арпачиева, президента Фонда всемирных этноигр А.Акибаева, вице-президента Национальной академии наук  Кыргызской Республики (НАН КР), академика А. Акматалиева,ректора Кыргызской государственной академии физической культуры и спорта Т. Тыбынова, проректора Кыргызско-турецкого университета «Манас»К. Джанузакова, ученых, представителей вузов.
В числе зарубежных гостей были профессор кафедры общественных связей и медиаполитики Института государственной службы и управления Российской академии народного хозяйства и государственной службы при президенте РФ Александр Назаров, генеральный секретарь Международной федерации мас-рестлинга, директор «Республиканского центра национальных видов спорта им. В. Манчары» Иннокентий Григорьев (Россия), вице-президент Международной федерации мас-рестлинга, президент федерации мас-рестлинга США Хоген Одд и др.
Участники конференции отметили успешное начало практики проведения мероприятий, направленных на развитие традиционных игр в своих странах, необходимость межкультурного, межнационального диалога. Не обошли стороной позитивную роль НАН КР в изучении традиционных игр и национальных видов спорта. Была отмечена актуальность таких форм физической культуры в воспитании подрастающего поколения, сохранения национальной идентичности и культурной самобытности тюркских народов.
В рамках конференции прошли заседания секций «Основные проблемы развития традиционных игр, игрушек и национальных видов спорта», «Этно-педагогические взгляды на традиционные игры, игрушки и национальные виды спорта», «Сочетание традиционного и современного в игровой культуре», «Перетягивание палки (таяк тартыш): от народной забавы к национальному виду спорта».
По итогам встречи была принята Резолюция международной научно-практической конференции, в которой решено признать игру, перетягивание палки (таяк тартыш), кыргызским национальным видом спорта. С целью  развития этого вида спорта намечено открыть при КГУ имени И. Арабаева Центр развития национальных игр. Планируется в ближайшее время продвигать национальный вид спорта, таяк тартыш, в программу Олимпийских игр, а также рекомендовать Национальному олимпийскому комитету КР присоединиться к данной инициативе с целью содействия реализации данной идеи.

............................................................................................................................

На кырг.

Түрк элдеринин салттуу оюндары боюнча иш-чара өтүүдө

Бүгүн, 1-июлда Республикалык Түрк элдеринин салттуу оюндар, оюнчуктары жана улуттук спорттун түрлөрү боюнча илимий-практикалык конференциясы өтүүдө.

Иш-чарага КР Өкмөтүнүн алдындагы Дене тарбия жана спорт боюнча мамлкекттик агенттиктин Спорт-массалык иштер бөлүмүнүн башчысы К.Арпачиев, Бүткүл дүйнөлүк этно-оюндар Фондунун президенти А.Акибаев, КР УИАнын вице-президенти, академик А.Акматалиев, “Манас” Кыргыз-Түрк университетинин проректору К.Жанузаков, педагогикалык илимдердин кандидаты, доцент, Кыргыз Мамлекеттик Дене тарбия жана спорт боюнча академиясынын ректору Т.Тыбынов, КР Таяк тартыш федерациясынын башкы катчысы А.Илебаев ж.б. катышууда.

Иш-чаранын максаты:

Түрк элдеринин улуттук спортунун түрлөрү жана оюнчуктары жана, салттуу оюндар тармагындагы тарыхый, этно-педагогикалык изилдөөлөрдү жалпылоо.

Илимий-практикалык конференцияда салттуу оюндардын, оюнчуктардын жана улуттук спорттун калыптануу көйгөйлөрү жана өнүгүшү, салттуу оюндарга, оюнчуктарга жана жаңычылыктын өз ара карым-катнашы, таяк тартыштын элдик оюн деңгээлинен улуттук деңгээлге өтүүдөгү иш чаралар, оюндардын тарбиялык мааниси талкууланды.
Иш-чара Ысык-Көлдө дагы улантылат.

Иш-чараны уюштуруучулар КР УИАнын экономика жана гуманитардык илимдер бөлүмү, КР Өкмөтүнүн алдындагы Мамлекеттик дене тарбия жана спорт агенттиги, Кыргыз Мамлекеттик дене тарбия жана спорт академиясы, Бүткүл дүйнөлүк этно-оюндар Фонду, КР Таяк тартыш Федерациясы, Кыргыз-Түрк “Манас” университети.

__________________________________________________________

10:10 30.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Иссык-Кульский международный математический форум

По инициативе и под руководством Президента Союза ученых Кыргызстана, вице-президента НАН КР, академика А.А.Борубаева на Иссык-Куле, санатории «Кыргызское взморье» в г. Чолпон-Ате прошел Международный математический форум. В его работе участвовали многие видные ученые-математики из 7 стран, всего более 100 человек. В их числе были академики И.А. Тайманов (г. Новосибирск, Россия),  М.О. Отелбаев (г. Астана, Казахстан), Ф. Алиев (г. Баку, Азербайджан), профессора М. Хушек  (г. Прага, Чехия), Л. Кочинас (г. Белград, Сербия), Ю.В. Садовничий (г. Москва, Россия), Н.А. Бокаев (г. Астана, Казахстан), Анин Омер (г. Стамбул, Турция) и др.

«Математическая наука на протяжении истории человечества является важнейшей частью мировой культуры, – отмечает инициатор и руководитель форума, президент Союза ученых Кыргызстана, вице-президент Национальной академии наук Кыргызской Республики, академик Алтай Асылканович Борубаев.  Математика представляет собой ключ к познанию окружающего мира и стала основным «языком» практически всех научных отраслей. Решение многих вопросов техники, промышленности, экономики и другие разделы народного хозяйства идет через построение математической модели рассматриваемого объекта. Потому, подобные форумы, стимулирующие развитие математики, имеют неоценимое теоретическое и прикладное значение. Кроме того, такие встречи всегда консолидирует математиков различных стран, объединяя их усилия в решении актуальных задач современности, вносят свою весомую лепту в дело интеграции международного научного сообщества».  
По словам академика А.А. Борубаева, на форуме обсуждены векторы дальнейшего развития современной математики, ее приложение к различным отраслям науки, а также пути укрепления сотрудничества математиков разных стран, совместной подготовки научных кадров, разработка совместных проектов, публикация научных статей и монографий.     

Союз ученых Кыргызстана намеревается провести серию аналогичных форумов на Иссык-Куле, по отдельным отраслям науки. Идею иссык-кульских встреч впервые высказал в 1986 году классик кыргызской и мировой литературы Ч.Т. Айтматов. По его инициативе возникла традиция Иссык-Кульского форума мировых интеллектуалов, встреча крупнейших деятелей искусства, науки и литературы из разных стран мира, с целью обсуждения актуальных проблем современности и поиска новых путей развития цивилизации.

............................................................................................................................

На кырг.

Ч.Айтматовдун Ысык-Көл форуму илимдин тармактарында улантылды

Атактуу жазуучубуз Чыңгыз Айтматовдун демилгеси боюнча  1986-жылы Ысык-Көл дүйнө жүзүндөгү интеллектуалдардын жыйнаган “Ысык-Көл форумун” өткөргөн жер болгондугу менен белгилүү. Ал форумда дүйнө жүзүндөгү маданият, илим жана адабият жаатындагы аты таанымал болгон инсандар бүгүнкү күндүн проблемаларын, цивилизациянын келечегинин багытын талкуулашкан эле.  
Мына ошол эле салт Кыргызстандын окумуштууларынын Союзунун президенти, КР УИАнын вице-президенти, академик А.А.Бөрүбаевдин демилгеси жана жетекчилигинде, Ысык-Көлдө 24-27-июнда математика боюнча Эл аралык форум катары улантылды. Форумда 7 мамлекеттин атактуу математиктери: РАИ академиги Тайманов И.А,  (Новосибирск ш., Россия),  академик Отелбаев М.О. (Астана ш, Казакстан), академик Алиев Ф. (Баку ш, Азербайжан), профессор Хушек М.  (Прага ш, Чехия), профессор Кочинас Л. (Белград ш, Сербия), профессор МГУ Садовничий Ю.В. (Москва ш, Россия), профессор Бокаев Н.А. (Астана ш, Казакстан), профессор Анин Омер (Стамбул ш, Түркия) ж.б. жүздөн ашык окумуштуу-математиктер катышышты.
Форумда жаңы илимий жыйынтыктар жана  чечүүнү талап кылган заманбап математиканын проблемалары талкууланды.
Кыргызстан окумуштууларынын Союзу илимдин белгилүү тармактары боюнча Ысык-Көл форумдарынын сериясын өткөрүүнү болжолдошту.  

__________________________________________________________

09:10 30.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Совещание в НАН КР по случаю предстоящего празднования 215-летия со дня рождения  Алымбека датки

Президент Национальной академии наук (НАН) КР, академик А.Э. Эркебаев встретился с учеными, историками  по вопросам реализации мер, в рамках принятого  31 декабря 2014 года Постановления (№ 4651-V) Жогорку Кенеша, «О 215-летнем юбилее Алымбека датка Асан бий уулу».
Во встрече участвовали вице-президенты НАН КР, академики А.А. Акматалиев, Б.А. Токторалиев, директор Института истории и культурного наследия НАН КР А. Жуманалиев, историки К. Молдокасымов, Т. Омуралиев, Т. Омурзакова, исследователи истории Кыргызстана XIX века, а также журналисты некоторых отечественных СМИ.
Участники обсудили меры по реализации вышеназванного постановления. В частности, намечено провести международную научно-практическую конференцию с участием научной и творческой интеллигенции Кыргызстана, Казахстана, Узбекистана, России, Турции, Японии и Китая. По ее материалам решено подготовить сборник научных статей и выпустить научную монографию. Помимо того, в число предусмотренных мероприятий входят запланированные на текущий год подготовка хронико-документального фильма, ряд выступлений ученых на телевидении, радио, в печатных СМИ. Обсуждены также пути внедрения в школьные и вузовские учебные программы данных о жизни Алымбека датки, его значении в истории Кыргызстана.  
По словам А. Эркебаева, Алымбек датка  в свое время приложил немало усилий для консолидации кыргызского народа. Но, к сожалению, его вклад в укрепление кыргызской государственности недостаточно изучен. К тому же, предпринимаются порой попытки искажения  его значения и роли  в истории становления Кыргызстана. Потому, трудно переоценить важность и своевременность  выступления  ученых, историков в средствах массовой информации, объективно освещающих факты биографии  государственного и политического деятеля Алымбека датки.

............................................................................................................................

На кырг.

Алымбек Датка Асан бий уулунун 215 жылдыгына даярдык жүрүүдө

КР УИАда белгилүү коомдук ишмер Алымбек Датканын 215 жылдыгына арналган иш-чара өттү.

Иш-чарага КР УИАнын президенти, А.Эркебаев, вице-президенттер,  академиктер А.Акматалиев, Б.Токторалиев, Тарых жана маданий мурас институтунун жетекчисинин милдетин аткаруучусу А.Жуманалиев, КР УИАнын окумуштуулары, тарыхчылар: К.Молдокасымов, Т.Өмүралиев, Т.Өмүрзакова, XIX кылымдын тарыхын изилдөөчүлөр, жалпы маалымат каражаттарынын өкүлдөрү, Алымбек Датканын тарыхтагы ордун изилдеген белгилүү илимпоздор келишти.

КР УИАнын президенти, академик Абдыганы Эркебаев Алымбек датканын Кыргыз мамлекетинин калыптанышына кошкон салымына баа  берилбей жаткандыгына, ал гана эмес акыркы мезгилде бурмаланууларга да токтолуп, Алымбек датканын тарыхый ордун аныктап, аны ЖМКларга жайылтуу керектигин баса белгиледи.

Жыйындын катышуучулары Алымбек датка боюнча архивдик булактарды жыйноо жана тактоо үчүн илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү, Алымбек даткага арналган эл аралык симпозиум өткөрүп, ага Борбор Азия, анын ичинде Кокон хандыгын, кыргыз тарыхын изилдеген Казакстан, Өзбекстан, Россия, Япония, Кытай, Түркиянын окумуштууларын чакырып, Эл аралык илимий-практикалык конференция өткөрүү пландарын, Алымбек датка жөнүндө санжыраларды, тарыхый фактыларды иликтеп “Алымбек датка жана анын доору” илимий монографиясын чыгаруу, тарыхый фильм тартуу,  окуу программаларга Алымбек датка жана Курманжан датка жөнүндө материалдарды киргизүү иштерин колго алмай болушту.

Эскерте кетсек иш-чара Алымбек датка Асан бий уулунун 215 жылдык юбилейи жөнүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2014-жылдын 31-декабрындагы № 4651-V токтомуна ылайык уюшулган.

__________________________________________________________

10:30 22.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Научно-исследовательская работа А.А. Алдашева «Кыргызы как генетические наследники прото-индоевропейцев»

В Национальной академии наук (НАН) КР состоялась презентация научно-исследовательской работы  академика А.А. Алдашева «Кыргызы как генетические наследники прото-индоевропейцев». Академик поделился итогами своего многолетнего исследования в области генетики человека: совместно со специалистами нескольких крупных западноевропейских научно-исследовательских центров, он проанализировал состав генома многих представителей ряда племен кыргызов.
После изучения и систематизации полученных данных, ученый сопоставил результаты предпринятого французскими учеными молекулярного исследования генов, извлеченных из останков древних захоронений на Алтае и в Минусинской котловине. Основываясь на факте наследования так называемой «мужской хромосомы «Y», которая передается только по мужской линии, А.А. Алдашев проследил родственную связь различных кыргызских родов с прото-индоевропейцами Южной Сибири. Удалось выяснить достаточно близкое генетическое родство современных кыргызов с прото-индоевропейцами, которые входят в число предков большинства народов Евразии.   
«В результате проведенных нами исследований, мы пришли к выводу, что кыргызы имеют не одного общего предка, а нескольких. Изучая генотип многих представителей самых различных кыргызских племен, выявили в них не только геномы прото-индоевропейцев и древних жителей Алтая, но также предков нынешних финно-угорских народов и тюркоязычных этносов восточной Азии. Таким образом, взгляды некоторых наших доморощенных националистов, поборников так называемой «расовой чистоты» кыргызской нации, не соответствуют данным современной науки», – отметил в своем выступлении академик А. А.Алдашев.
Материалы исследования будут обнародованы в ряде периодических научных изданий. Изыскивается возможность отдельной публикации монографии.

__________________________________________________________

09:00 16.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Награждение сотрудников Национальной Академии наук Кыргызской Республики дипломами и призами издательства Springer

 

12 июня 2015 г. в г. Алматы,  в Национальном центре научно-технической информации Казахстана состоялась церемония награждения памятными дипломами и призами ведущих авторов из стран Центральной Азии, опубликовавших наибольшее количество статей и имеющих наибольшее количество цитирований в рейтинговых журналах академического издательства Springer.

Среди ведущих авторов Центральной Азии лидерами номинации Springer от Кыргызстана признаны:  директор научно-инженерного центра «Геоприбор», заведующий лабораторией геоэкологического мониторинга  Института геомеханики и освоения недр - И.А. Торгоев;  директор Института сейсмологии - К.Е. Абдрахматов; ведущий научный сотрудник научной станции  Российской Академии наук в г. Бишкеке – В.Ю. Баталёв. Памятные дипломы и призы лауреатам «Top Springer Author 2015» вручили директор по развитию академического сектора  издательства Springer г-жа Анжелла Тиммерман и президент Национального центра научно-технической информации Казахстана г-н Адил Ибраев

Справка: Компания Springer является одним из крупнейших и старейших (c 1842 г.) в мире научных издательств по различным направлениям науки. Springer публикует журналы, книги, справочники, протоколы и материалы научных исследований по науке, технике и медицине. Тематика научных направлений включает в себя: биологию, экологию, медицину, физику, технические науки, математику, информатику, гуманитарные науки, экономику, социологию, право, и др. В Springer опубликованы работы многих Нобелевских лауреатов. Все журналы издательства являются рецензируемыми и имеют высокую научную репутацию. Из 3065 журналов издаваемых издательством Springer, 1601 журнал имеют имапкт-фактор, индексируются Thomson Reuters, а 2247 журналов индексируются Scopus. Издательство Springer широко известно среди международного научного сообщества: Только в 2013 году более 120 миллионов пользователей посетили SpringerLink более 229 миллионов раз и загрузили 419 миллионов документов

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАнын кызматкерлерин Springer басмаканасынын дипломдору жана байгелери менен сыйлашты

12-июнда Алматы шаарындагы,  Казакстандын Улуттук илимий-техникалык маалымат борборунда Борбор Азия мамлекетиндеги көп шилтеме келтирилген жана  Springer академиялык басмаканасынын рейтингдик журналында илимий эмгектери көп басылган авторлорду дипломдор жана байгелер менен сыйлоо иш-чарасы өттү.

Борбор Азия чөлкөмүнөн Кыргызстандын алдыңкы авторлору: «Геоприбор» илимий-инженердик борбордун директору, КР УИАнын Геомеханика жана жер казынасын өздөштүрүү институтунун геоэкологиялык мониторингдөө лабораториясынын жетекчисинин орунбасары И.А.Торгоев, Сейсмология институтунун директору К.Е.Абдрахматов, Россия илимдер академиясынын илимий станциясынын Бишкектеги жетектөөчү кызматкери В.Ю.Баталев Springer боюнча номинациясына татыктуу болушкан.
«Top Springer Author 2015» лауреаттарына дипломдор жана приздерди Springer Улуттук илимий-техникалык маалымат борборунун президенти Анжелла Тиммерман айым жана Казакстандын Улуттук илимий-техникалык борборунун президенти Адил Ибраев тапшырды.

Маалымат үчүн: Springer компаниясы дүйнө жүзүндөгү илимий басылмалардын ичинен илимдин ар кайсы багытындагы эмгектерди баскан эң улуу жана ири (c 1842 г.) басылма болуп саналат. Springer илим, техника жана медицина боюнча журналдарды, китептерди, маалымдамаларды токтомдорду жана материалдарды чыгарат. Илимий багыттардын тематикасы: биология, экология, медицина, физика, техникалык илимдер, математика, информатика, гуманитардык илимдер, экономика, социология, укук ж.б. камтыйт. Springer басмаканасында көптөгөн Нобель сыйлыгынын ээлери басылган. Басмакананын бардык журналдары рецензиялануучу болуп эсептелип, илимий аброю жогору эсептелет. Springer басмасынан чыккан 3065 журналдын  1601 журналы импакт-факторго ээ, Thomson Reuters боюнча индексацияланат, анын ичинен 2247 журналы Scopus боюнча индексацияланат. Springer басмаканасы эл аралык илимий жамаатта да кеңири таанымал: 2013-жылы 120 миллиондон ашык пайдалануучу SpringerLink киришип пайдаланышып, 229 миллион жолу 419 миллион документти жүктөп алышкан.

__________________________________________________________

14:00 12.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Научно-практическая конференция «50 лет НИСИ КР: аналитика в процессе принятия государственных решений»


12 июня 2015г. в конференц-зале Национальной академии наук (НАН) Кыргызской Республики прошла научно-практическая конференция на тему: «50 лет Национальному институту стратегических исследований (НИСИ) КР: аналитика в процессе принятия государственных решений».
Конференция состоялась по случаю 50-летия НИСИ, став данью уважения заслугам известных кыргызских ученых в развитии национальной экономики и организации научно-исследовательской работы. Мероприятие проведено в рамках поддержки инициативы Президента КР об объявлении 2015 года Годом укрепления национальной экономики Кыргызстана.
В  работе конференции принимали участие заведующий отделом внешней политики Аппарата Президента КР Сапар Исаков, представители Правительства КР, государственных органов, академическое научное сообщество, академик НАН КР Турар Койчуев,член-корреспондент НАН КР Шайлообек Мусакожоев, директор Азиатско-Тихоокеанского исследовательского центра университета Ханьян Ом Гу Хо (Корея), заместитель директора Института России, Восточной Европы и Центральной Азии Китайской академии общественных наук Сунь Ли (КНР), директор КИСИ Ерлан Карин (Казахстан),  директор программы России и Евразии Центра стратегических и международных исследований Качинс Эндрю (США), а также эксперты из России, представители  международных организаций, дипломатический корпус, научно-исследовательские институты.
Прозвучали доклады о роли НИСИ и его предшественников в проведении исследований по заказу Правительства КР,  а также вклад аналитических институтов для принятия государственных решений. Как, в частности, подчеркнул в своем выступлении академик НАН КР Т. Койчуев, важнейшие разработки, рекомендации института оказали и продолжают оказывать необходимую помощь руководству страны в планировании и организации  национальной экономики. «Другое дело, насколько власть использовала то, что мы разрабатывали и предлагали. Из-за постоянной смены руководителей государственных органов, непонимания новых задач и проблем экономики, предлагаемые учеными программы и предложения реализовывались не  в полной мере», - отметил  академик Т.Койчуев. 

............................................................................................................................

На кырг.

 «КР СИУИге 50 жыл: мамлекеттик чечимдерди кабыл алуу процессиндеги аналитика» илимий-практикалык конференция өттү
Бүгүн, 12-июнда КР Улуттук илимдер академиясында «КР Улуттук стратегиялык изилдөөлөрдүн институтуна (УСИИ) 50 жыл: мамлекеттик чечимдерди кабыл алуу процессиндеги аналитика» аттуу деген темада илимий-практикалык конференция болуп өттү.
Конференция УСИИнин 50 жылдыгына арналган, жана улуттук экономиканы өнүктүрүүгө жана илимий-изилдөө иштерин уюштуруудагы таасир тийгизген атактуу экономист окумуштууларга таазим, урмат-сый катары өткөрүлдү. Иш-чара КР Президентинин быйыл, 2015-жылды Кыргызстан улуттук экономикасынын жылы деп жарыялоонун алкагында өткөрүлдү.
Конференцияга КР Президентинин Аппаратынын тышкы саясат боюнча башчысы Сапар Исаков, КР Өкмөтүнүн, мамлекеттик органдардын өкүлдөрү, академиялык илимдердин жамааты, КР УИАнын академиги Турар Койчуев, КР УИАнын корреспондент-мүчөсү Шайлообек Мусакожоев, Ханьян  университетинин Азия-Тынч океан изилдөөчү борборунун директору Ом Гу Хо (Корея), Кытай коомдук илимдер академиясынын Россия, Чыгыш Европа жана Борбор Азия институтунун директорунун орунбасары Сунь Ли (КНР), КИСИнин директору Ерлан Карин (Казакстан),  стратегиялык жана эл аралык изилдөөлөр Борборунун Россия жана Евразия программасынын директору  Качинс Эндрю (АКШ), ошондой эле Россиялык эксперттер, эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, дипломатиялык корпус, илимий-изилдөөчү институттар катышты.
Иш-чарада КР Өкмөтүнүн буюртмасы боюнча изилдөө жүргүзүүдө УСИИнин ролу жана ага чейинки мекеме, мамлекеттик чечимдерди кабыл алууда аналитикалык институттардын салымы жөнүндө докладдар окулду. КР УИАнын академиги Турар Койчуев өз сөзүндө белгилеп кеткендей институттун маанилүү иштелмелери, рекомендациялары мамлекеттик жетекчиликке улуттук экономиканы пландоо жана уюштурууга көмөк көрсөтүп келгендиги жана азыр да колдоо көрсөтүп келет. «Биз иштеп чыгып жана сунуштагандарыбызды бийлик канчалык деңгээлде пайдаланды бул башка кеп. Мамлекеттик органдардын тез-тезден алмашышы, экономиканын жаңы маселелерин жана проблемасын түшүнө бербегендиктен окумуштуулар тарабынан сунушталган программалар менен сунуштардын толугу менен ишке ашпай келген», - деп белгилей кетти  академик Т.Койчуев.   

__________________________________________________________

13:00 12.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

............................................................................................................................

На кырг.

Кыргыз-казак адабий байланышы

Кечээ, академик Абдылдажан Акматалиев «Нуратан» партиясынын жана Түрк академиясынын чакыруусу менен Түрк дүйнөсүнүн сүйүктүү акыны, сыймыгы Сүйүмбай Арон уулунун 200 жылдыгына арналган эл аралык конференцияга катышып, кыргыз-казак акындарынын чыгармачылык байланышы, анын ичинде Сүйүмбай менен атактуу Арстанбектин айтышуусу жөнүндө доклад жасады.
Үч докладдын экөөсүн “Нуратан”  партиясынын биринчи орун басары Бауржан Бейбек жана Калк аралык Түрк академиясынын президенти Дархан Кадырали окушту. Академик А.Акматалиевдин доклады “Айкын” газетасына басылып чыкты.

__________________________________________________________

10:00 11.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Мероприятие, посвященное памяти Чингиза Айтматова в мемориальном комплексе «Ата-Бейит»
10 июня в мемориальном комплексе «Ата-Бейит» собрались ученые, писатели, поэты, почитатели  таланта выдающегося мастера слова Чингиза Айтматова, а также коллеги, родные и близкие писателя.  
Ежегодное поминание памяти народного писателя, проводимое  сотрудниками Института языка и литературы им. Ч. Айтматова во главе с вице-президентом НАН КР, академиком А.А. Акматалиевым,  стало  доброй традицией.
Как отметил академик А. А.Акматалиев,  жизнь и творчество Айтматова остается на протяжении многих лет неиссякаемым  источником вдохновения не только для ученых, исследователей, но и для каждого человека. «Произведения писателя актуальны и по сей день, так как в них затрагиваются вечные вопросы жизни и бытия. Перед нами стоит задача более глубокого, комплексного исследования его творчества, философских, исторических, литературных изысканий великого писателя», - подчеркнул вице-президент НАН КР А.А. Акматалиев. Некоторые присутствующие на мероприятии поэты прочитали свои стихи, посвященные памяти Ч.Т. Айтматова. Далее участники обсудили ряд проблем сохранения литературного наследия классика, исследования и пропаганды его творчества в контексте мировой культуры.   

............................................................................................................................

На кырг.

Улуу жазуучу Чыңгыз Айтматовду эскерүү иш-чарасы өттү

2015-жылдын 10-июнунда Ата-Бейит мемориалдык комплексинде аалам жазуучусу, ойчулу, коомдук ишмери Чыңгыз Төрөкулович Айтматовду эскерүүгө арналган иш-чара өттү.

Иш-чарага КР УИАнын гуманитардык жана экономикалык илимдер бөлүмүнүн вице-президенти, академик Абдылдажан Акматалиев баш болгон окумуштуулар, Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларын сүйүүчүлөр, акын-жазуучулар, ЖМКнын өкүлдөрү келишти.

Эскерүү сөздөрү багышталып, эскерүүгө келгендер тарабынан жазуучунун адамдын жан дүйнөсүн ачып берген чыгармаларын бүткүл дүйнөгө жайылтуунун аракеттери кандай жүрүп жаткандыгын, дагы кандай иштерди жасоо керектиги айтылды.

“Ч.Айтматовдун чыгармаларын жайылтып, муундан-муунга калтырышыбыз керек. Чыгармаларды жалаң гана адабият изилдегендер эмес, башка кесиптин ээлери да билиши керек. Айтматовдун жашаган мезгилиндеги учур башка, ал эми бүгүнкү учур башка. Бирок Чыңгыз атабыздын чыгармалары дайыма актуалдуу экендигин ачып, кайра түшүндүрүп берип туруу – биздин, адабиятчылардын парзы. Себеби Айтматовдун чыгармалары тилдик, адабий, философиялык жана педагогикалык жактан катмарланган, абдан терең, аны комплекстүү изилдөө зарыл” - деди бейитке гүл коюлгандан соң КР УИАнын вице-президенти, академик, Айтматов таануучу А.Акматалиев.

 

Чыңгыз Айтматовду эскерүү иш-чарасында акындар жазуучуга арнаган ырларын окушуп, жазуучунун чыгармаларын пропагандалоо ишин дагы кандай жүргүзсө болоор жөнүндө пикирлерин бөлүштү. Советтер Союзунун саясаты күчтүү учурунда эле Айтматов гана тайманбай, кыргыз улутун, каада-салтын сактап калуу аракетинде өзүнүн пикирин ачык айткандыгын баса белгилешти.

__________________________________________________________

15:00 09.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

............................................................................................................................

На кырг.

Эртен, 10-июнда, саат 14.00до Ата-Бейит мемориалдык комплексинде Чынгыз Айтматовду эскеруу, гул коюу иш-чарасы отот.
Иш-чарага коомдук ишмерлер, акын-жазуучулар, окумуштуулар ж.б. барышат.

__________________________________________________________

10:00 04.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Круглый стол: «Размышления Имама Хомейни о развитии общества и становлении исламской цивилизации»

3 июня 2015 года в НАН КР прошел круглый стол на тему: « Размышления Имама Хомейни о развитии общества и становлении исламской цивилизации», а также презентация книги доктора исторических наук, профессора А. Ормушева «Имам Хомейни и достижения Иранской исламской революции». В работе конференции приняли участие президент НАН КР, академик А.Э.Эркебаев, вице-президент НАН КР, академик А.А. Акматалиев, директор Департамента Азии и Африки МИД КР Ж. Кулубаев, Чрезвычайный и Полномочный посол КР М. Асеинов,Чрезвычайный и Полномочный Посол Иранской исламской Республики в КР А. Наджафи, представитель посольства Иранской исламской Республики в КР А. Кебрияи Заде, ученые, представители вузов. Президент НАН КР, академик А.Э.Эркебаев в своем вступительном слове подчеркнул, что иранская цивилизация является одной из древнейших, взрастившей таких великих мыслителей и поэтов, как Фирдоуси, Рудаки. Революционные события 1979 года, борьба Ирана против стран-колонизаторов США, Великобритании показали всему миру свободолюбивый дух иранского народа, избравшего свой путь развития.

В ходе конференции с научными докладами выступили академик НАН КР, доктор медицинских наук А. Раимжанов, член-корреспондент НАН КР, доктор философских наук О.Тогусаков, доктор исторических наук Т. Абдрахманов, доктор исторических наук А. Ормушев, кандидат исторических наук А. Бедельбаев. В докладах было отмечено о вкладе Имама Хомейни в мировую философию, исламскую цивилизацию, в развитие образования,о влиянии Имама Хомейни и исламской революции на мусульманские народы. Автор богословских работ и проповедей, Имам Хомейни базировал свою политическую философию на абсолютном неприятии идей западного устройства общественной жизни.

............................................................................................................................

На кырг.

Саясий ишмер, ислам революциясынын лидери Имам Хомейниге арналган иш-чара өттү

Кечээ, 2015-жылдын 3-июнунда КР УИАда “Имам Хомейнинин (а.р.б.) коомдун өнүгүүсү жөнүндө ой-жүгүртүүсү жана Ислам цивилизациясынын калыптануусу” тегерек столунун жана доктор, проф. А.Ормушевдин “Имам Хомейни (а.р.б.) жана Иран Ислам революциясынын жетишкендиктери” аттуу китебинин бет ачары өттү.

Иш-чарага КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев, КР УИАнын вице-президенти, академик А.Акматалиев, КР Тышкы Иштер Министрлигинин Азия жана Африка Департаментинин директору Ж.Кулубаев, Иран Ислам Республикасынын КР толук жана ыйгарым укуктуу элчиси А.Наджафи, Иран Ислам Республикасынын Кыргыз Республикасындагы элчилигинин маданий өкүлү А.Кебрияи Заде жана коомдук ишмерлер, жождордун окутуучулары, илимпоздор ж.б. катышышты.

“Улуу Урматтуу Аятолла Хомейни мамлекетин көтөргөнгө, башка мамлекеттер менен тең болгонго жол көрсөттү. Демек, ар бир элдин өзүнүн өнүгүү жолу бар экен. Биздин мамлекет Иран мамлекетин тааныган мамлекеттердин алгачкылары болгонбуз. Биз – Иран өлкөсү менен Улуттук илимдер академиясы алдыда дагы биргелешкен көп иштерди жасайбыз деп ишенемин” – деди өз сөзүндө КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев.

Саясий ишмер, Ислам революциясынын лидери Имам Хомейниге арналган иш-чарада КР УИАнын академиги, медицина илиминин доктору, профессор А.Раимжанов Имам Хомейнинин Ислам цивилизациясына кошкон салымына, КР УИАнын корреспондент-мүчөсү О.Тогусаков И.Хомейнинин дүйнөлүк философиялык ой-жүгүртүүсүнө, КР атайын жана ыйгарымдуу элчиси М.Асеинов Иран Ислам Революциясынын жеңиштеринин үзүрүнө баа беришсе, тарых илиминин доктору Т.Абдрахманов Имам Хомейнинин билим берүү тармагындагы ишмердиги жөнүндө баяндама жасашты. Тарых илимдеринин доктору, профессор А.Беделбаев Имам Хомейнинин лидерлик касиетине токтолуп, анын мамлекетинин туура жол табуусуна зор салым кошкондугун кошумчалап кетти.

Иш-чарага келгендерге Имам Хомейниге арналган даректүү тасма да көрсөтүлдү. Ошондой эле катышуучулар доктор, проф. А.Ормушевдин “Имам Хомейни (а.р.б.) жана Иран Ислам революциясынын жетишкендиктери” аттуу китебине жогорку баа беришип, авторго ак жол каалашты.

__________________________________________________________

14:00 01.06.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Встреча в НАН КР с генеральным секретарем ТЮРКСОЙ Д. Касеиновым

1 июня Национальную академию наук (НАН) КР посетил генеральный секретарь Международной организации тюркской культуры (ТЮРКСОЙ) Дюсен Касеинов. Во встрече принимали участие вице-президент НАН КР, академик Абдылдажан Акматалиев, председатель Союза писателей КР Акбар Рыскулов, ректор Кыргызской государственной консерватории им. К. Молдобасанова, композитор Мурат Бегалиев, ученые, общественные деятели.
Генеральный секретарь ТЮРКСОЙ Д. Касеинов рассказал о мероприятиях, направленных на межкультурный диалог, сохранение духовного наследия,  напомнив  о недавнем 150–летии со дня рождения выдающегося кыргызского акына Токтогула Сатылганова, высоко отметив его роль в развитии культуры кыргызов и других тюркских народов. За научные исследования творчества великого просветителя, пропаганду его произведений, Д. Касеинов вручил  медаль «Токтогул Сатылганов» вице-президенту НАН КР, академику А. Акматалиеву, заслуженным деятелям культуры КР О. Сооронову, К. Молдокасымову, научному сотруднику Института языка и литературы им. Ч. Айтматова С. Эгембердиевой.
По словам Д. Касеинова, такой наградой намечено удостаивать всех деятелей науки и искусства, прославляющих своими научными достижениями и творчеством неоценимый вклад акына Токтогула Сатылганова в сокровищницу тюркской культуры.

............................................................................................................................

На кырг.

Бүгүн, КР УИАда ТҮРКСОЙ уюмунун Генералдык катчысы Дүйсен Касеинов менен жолугушуу өттү

Жолугушууга КР жазуучулар Союзунун жетекчиси Акбар Рыскулов, К.Молдобасанов атындагы КР Улуттук консерваториянын ректору, КР Эл артисти, композитор Мурат Бегалиев, КР УИАнын окумуштуулары катышты.

Д.Касеинов Түрксой уюмунун жакында түрк таланттарын даңазалоого жасаган иштери, алдыдагы пландар, руханий мурасты урпактарга сактап берүү жөнүндө кеңири токтолуп кетти. Ошону менен катар быйыл атактуу акын, композитор Токтогул Сатылгановдун мааракесин Түрк дүйнөсүндө белгилөө иш-чарасынын алкагында Токтогул акындын бейнесин ачууда бир топ эмгек сиңирип, жаңы илимий изилдөөлөрдү жасаган бир катар окумуштуулар: академик Абдылдажан Акматалиев, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер Омор Сооронов “Биз билген жана билбеген Токтогул”, КР маданиятын эмгек сиңирген ишмер Кыяс Молдокасымов, Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун ага илимий кызматкери Сонор Егембердиева Токтогул энциклопедиясын жазгандыгы үчүн “Токтогул Сатылганов” медалы тапшырды.

“Биз Токтогулдун талантын жайылтуу үчүн жалаң гана түрк элинде эмес, Америка болобу же кайсы мамлекет болбосун “Токтогул” атындагы медаль менен сыйлоо менен атын жайылтып жатабыз. Адабиятыбызды, маданиятыбызды элге жайылтып даңазалап жаткан иштерибиздин кийинкиси “Коркут ата баяны” бар. Бул чыгарма Казакстанда, Түркмөнстанда, Азербайжанда жана башка түрк элдеринде белгилүү. Кыргызстанда “Коркут ата баяны” эпосуна арнап илимий конференция өтсө дейбиз. Иш-чарага сиздердин окумуштуулар да катышса деген сунушубуз бар” – деп кошумчалай кетти Түрксой уюмунун Генералдык катчысы Д.Касеинов.

__________________________________________________________

16:00 27.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Академику НАН КР Розалии Дженчураевой исполняется 80 лет

Академику Национальной академии наук (НАН) КР, первой в истории женщине- кыргызке - кандидату и доктору геолого-минералогических наук, заслуженному деятелю наук КР 1 июня исполняется 80 лет. Розалия  Дженчураева родилась 30 мая 1935 году в г. Бугуруслане Оренбургской области РФ. Закончив с медалью школу в г. Фрунзе, а затем Московский Институт цветных металлов и золота, в 1958 году начала трудовую деятельность в геолого-разведочной партии (Актюз). С 1960 года сотрудник Института геологии НАН КР, кандидат наук с 1966 г, доктор наук с 1990 г. В 1993 г избрана член-корреспондентом, а в 2010 г – академиком (действительным членом)  НАН КР.
Основная научная деятельность ее  связана  с исследованиями в области геодинамики, металлогении, метасоматизма, геохимии и  рудообразования.
Р.Д. Дженчураева в Кыргызстане  создала новое научное направление – формационный анализ рудоносного  метасоматизма. Многолетние научные исследования в этой области  позволили ей  разработать новую методологию прогноза разнотипной рудной минерализации  и составить карту метасоматических формаций 1:200 000 масштаба для Срединного Тянь-Шаня.
На территории Тянь-Шаня ею выделены  новые геологические структуры, к которым приурочены золоторудные, золото-вольфрамовые,  медно-порфировые и другие типы промышленных месторождений.
Проявленные на территории Кыргызстана, Таджикистана и Китая очаги мелкофокусных землетрясений, позволили ей выявить трансрегиональные глубинные структуры Тянь-Шаня и определить их роль при формировании крупных месторождений.
В Институте геологии Р.Д.Дженчураева  является руководителем научной  программы по полезным ископаемым.
Р.Д. Дженчураева активно участвует  в  международных проектах и программах (Сорос, INTAS, IAGOD, UNESCO и др.)  и в совместных научных исследованиях с учеными ряда зарубежных стран (Германия, США, Австрия, Китай, Англия, Норвегия, Финляндия, Австралия, Япония, Россия и др.).
Результаты проведенных исследований обсуждались  на многих конференциях и международных геологических конгрессах, в трудах сессий ( МГК 27, 28, 29, 30, 31, 32 и 33), опубликованы ее доклады и  научные статьи.
Р.Д.Дженчураевой опубликовано более 250 научных работ, 6 монографий, 2 атласа рудных месторождений и др.       
По ее инициативе были проведены Всесоюзная конференция по рудоносному метасоматизму (1980) и международные конференции с  полевыми экскурсиями по рудным месторождениям Кыргызстана: в 1997г – с участием ученых из 11 стран; в 2001 –  из  20 стран (с 5 континентов).
В данный момент она  является руководителем международного проекта «Научные исследования в области горно-геологических и экологических наук».  В рамках этого проекта в ведущих университетах Норвегии прошли годичную стажировку более 20 аспирантов и соискателей горно-геологического профиля.
В ряде зарубежных отраслевых институтах  и геологических службах Норвегии, Венгрии,  Китая и в университетах Мюнхена, Зальцбурга, Пекина прочитала цикл лекций по полезным ископаемым и металлогении Тянь-Шаня.
Под ее руководством защищены 3 кандидатские и 1 докторская диссертации. В данный момент  подготовлены к защите 2 докторские диссертации.
Активно занимается общественной  работой, в данный момент является членом бюро отделения НАН КР, членом  Президиума ВАК, членом НТС  и комиссии по запасам Агентства геологии и минеральных ресурсов.
С 1988 г - председатель Кыргызской национальной группы в Международной Ассоциации по генезису рудных месторождений (IAGOD), а в 2008г на Генеральной Ассамблее Международного Геологического Конгресса  в Осло (Норвегия) была номинирована и избрана конвенором по Азиатскому  континенту.
В 1993 году Дженчураевой Р.Д. было присвоено звание Заслуженный деятель науки Кыргызской Республики.

............................................................................................................................

На кырг.

Белгилүү окумуштуу, коомдук ишмер Розалия Жээнчороева кутман курагын белгилейт

Кыргыз аялдарынын арасынан суурулуп чыккан геология жана минералогия илимдеринин алгачкы доктору, академик, КР илимине эмгек сиңирген ишмер, профессор Жээнчороева  Розалия Жаманкуловна ушул жылдын 30-майында кутман куракка толот.
Жээнчороева Розалия  Джаманкуловна 1935-жылы Россия Федерациясынын Оренбург облусундагы Бугуруслан шаарында жарык дүйнөгө келген. Эмгек жолун Актүздөгү геология-чалгындоочу партияда 1958-жылы баштаган. 1960-жылы КР УИАнын М.М.Адышев атындагы Геология институтуна (кызматкер катары) ишке кирип, ушул мекемеде агарып-көгөрүп, КР УИАнын академиги болууга жетишкен.
Анын ишмердиги геодинамика, металлогения, метасоматизм, геохимия жана кендин пайда болуусу менен байланыштуу.
Розалия Жээнчороева Кыргызстанын илиминде жаңы багытты – кен тутумдуу метасоматизмдин формациялык анализин иштеп чыккан.   
Бул тармактагы көп жылдык изилдөөлөр илимпоздун кендин метасоматиттердин коштоосунда ар түркүн минералдашуусундагы божомолдоонун жаңы методологиясын изилдеп чыгууга шарт түзгөн. Илимпоз ачылышы менен кендердин кайсы түрүнүн (алтын кенинин, алтын-вольфрамдын, жез-порфирдин ж.б. өндүрүштүк кендердин) кандай жерде пайда болгондугунун, ага байланыштуу көйгөйлөрдү изилдеп, Ортолук Тянь-Шандын тоолорунда канчалык тереңдикте жаткандыгын болжолдуу картасын түзгөн.
Кендин пайда болуу структурасынын жаңы модели иштелип чыгып, бул геологдордун кен изилдөө иштеринде көп жардамы тийген.
Кыргызстандагы, Тажикстандагы, Өзбекстандагы майдафокустуу жер титирөөлөрдүн очокторун изилдөөсү Тянь-Шандын тереңдеги трансрегионалдык структурасын аныктоого жана ири кен байлыктарынын пайда болуусундагы ролун аныктаганга мүмкүнчүлүк берген.
Р.Д.Дженчураева Геология институтунда кен байлыктар боюнча илимий программалардын жетекчиси, бир катар Эл аралык долбоорлордун жана программалардын активдүү катышуучусу болуу менен көптөгөн чет мамлекеттик (Германия, АКШ, Австрия, Кытай, Англия, Норвегия, Финляндия, Австралия, Япония, Россия ж.б.) окумуштуулар менен биргелешкен илимий изилдөөлөрдү жүргүзүп келүүдө, көптөгөн илимий эмгектери жана докладдары Эл аралык Конгресстерде талкууланып, басма сөздө жарыяланган.
Р.Д. Жээнчороева тарабынан 250дөн ашык илимий эмгек, 6 монография, кен байлыктардын 2 атласы ж.б. жарык көргөн.       
Анын демилгеси менен кен катмардуу метасоматизм боюнча Союздун деңгээлиндеги конференция (1980) өткөрүлгөн жана Кыргызстандагы кен  байлыктар боюнча талаа экскурсиялары уюштурулган: 1997-ж. 11 өлкөнүн окумуштууларынын катышуусунда; 2001-жылы – 20 өлкөндөн ( 5 континенттен) окумуштуулар катышкан.
Окумуштуу өзүнүн илимий мектебин түзүп, жаш окумуштуулардын билиминин сапаттына, тажрыйбасы мол жана ар тараптуу болуусуна кам көрүп келет. Жыйырмадан ашуун жаш илимпоздун башка өлкөлөрдөн тажрыйба топтоп келүүсүнө шарт түзүүдө.

__________________________________________________________

15:00 27.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

............................................................................................................................

На кырг.

Ардактуу академик, Азиз Нарынбаевдин 90 жылдык мааракеси белгиленди


КР УИАда Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын  корреспондент-мүчөсү, ардактуу академик, КР илимине эмгек сиңирген  ишмер, философия илимдеринин доктору, профессор Азиз Нарынбаевдин 90 жылдык юбилейине арналган  «А. Нарынбаев – көрүнүктүү философ, согуштун жана эмгектин ардактуу ардагери» аттуу илимий-практикалык конференциясы өттү.
Иш-чарага КР УИАнын жетекчилиги, белгилүү коомдук ишмерлер, жождордун окумуштуулары, ЖКнын  өкүлдөрү, “Иттипак” коомунун жетекчиси Артык ажы Хаджиев ж.б. келишти.
“Азиз Исажановичтин Ата-Мекендеги каармандыгы, илимге кошкун зор салымы жаштарга дайыма үлгү болуп кала берет. Биз сиз менен сыймыктанабыз” – деди куттуктоо сөзүндө КР УИАнын президенти, академик, филология илимдеринин доктору, профессор А. Э. Эркебаев.
Илимий-практикалык конференцияда академик, философия илимдеринин доктору, профессор (КРСУ) А. Ч. Какеев  «Кыргызстандын атактуу философ аалымы, Улуу Ата Мекендик согуштун майыбы – Азиз Нарынбаев» жана КРУИАнын корреспондент-мүчөсү, философия илимдеринин доктору, профессор Т. А. Аскаров «Образдык ой-жүгүртүүнүн философиялык ченемдери» деген докладдар менен чыгышты.

__________________________________________________________

16:00 25.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

............................................................................................................................

На кырг.

“Азыркы кыргыз тили”  китеби жарык көрдү

   
25-майда КР УИАда “Кыргыз тил илими: азыркы абалы жана келечеги” аттуу кереге кеңеш жана “Азыркы кыргыз тили” (фонетика, лексика, морфология жана синтаксис) аттуу практикалык окуу китебинин бет ачары өттү.

“Азыркы кыргыз тили” китеби – кыргыз тилинин фонетика, лексикология, морфология жана синтаксис бөлүмдөрүн камтыган тил илиминдеги жаңыча көз караштар менен жазылып, өздөштүрүүгө ыңгайлуулук жараткан жана илимий изилдөөлөрдүн акыркы жетишкендиктерин эске алуу менен иштелип чыккан илимий эмгек болуп эсептелет. Айрыкча фонетика жана синтаксис  бөлүмдөрү жаңы иштелмелер, жаңыча көз караштар менен сунуш кылынды.

“Кыргыз тилди колдонуу аймактарын кеңейтүү өлкө үчүн тилдин өнүгүшүнө, жайылышына, Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө болгон ири салымдарынын бири” – дейт илимий эмгектин редактору, филология илимдеринин доктору, профессор Курманбек Токтоналиев.
Иш-чарада кыргыз тилин мамлекеттик тил катары өнүктүрүү боюнча программаны ишке ашыруудагы маселелер, тил илиминин фонетика бөлүмүнүн изилдөө иштери жай жүрүп жаткандыгы, өздөштүрүлгөн сөздөрдү иликтөө маселеси, учурда калктын сабаттуулугун жогорулатуу максатында орфография, тыныш белгилери боюнча маселелер, иш кагазын сабак катары окутуу проблемалары жүргүзүлдү. 
“Азыркы кыргыз тили” илимий эмгеги КР Улуттук илимдер академиясынын академиги, филология илимдеринин доктору, атактуу түрколог, профессор, СССРдин Мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты, КР илимине эмгек сиңирген ишмер, “Кыргызча-орусча сөздүктүн” автору, “Орусча-кыргызча сөздүктүн” башкы редактору К.Юдахиндин 125 жылдыгына (1890-1975)  арналган.

Китептин фонетика бөлүмүн – К.Токтоналиев менен Т.Садыков экөө биргелешип жазышты. Лексикология бөлүмүнүн семасиологиясы бүт бойдон Ж.Мамытовдун 2000-жылы жарык көргөн китеби боюнча иштелип чыкты. Лексикография, этимология бөлүмдөрүн – И.Абдувалиев, фразеология бөлүмүн – Р.Эгембердиев жазды. Морфология бөлүмүн Т.Садыков менен И.Абдувалиев экөө биргелешип жазышты. Синтаксис бөлүмүн –   Г.Жаманкулова иштеп чыккан.

__________________________________________________________

15:00 25.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Научная командировка вице-президента НАН КР, академика Борубаева А.А. в МГУ им. М.В. Ломоносова
С 11 по 16 мая 2015 года вице-президент Национальной академии наук (НАН) КР, академик А.А. Борубаев побывал в командировке в Московском государственном университете им. М.В. Ломоносова. В ходе поездки он встретился с ректором вуза, академиком В.А. Садовничьим. На встрече присутствовал советник Президента РФ, академик С.Ю. Глазьев. Стороны обсудили ряд вопросов, касающихся гармонизации нормативно-правовых актов по науке и образованию, а также проведения совместных крупных научно-исследовательских проектов по фундаментальной науке. В частности, речь шла  о проведении с 25 по 27 июня нынешнего года на Иссык-Куле Международного математического форума, а также об участии ряда известных математиков из Российской Федерации. Также обсуждена возможность проведения в 2016 году Международной математической конференции, посвященной 120-летию со дня рождения академика П.С.Александрова.
В ходе своего пребывания в университете, 13 мая 2015 года академик А.А. Борубаев также встретился с заведующим лабораторией Математического института им. В.А.Стеклова РАН, членом-корреспондентом Е.В. Щепиным, обсудив с ним вопросы прохождения  стажировки сотрудников Института теоретической и прикладной математики НАН КР в  соответствующих лабораториях Математического института им. В.А.Стеклова.
14 мая 2015 года  на семинаре кафедры «Общей топологии и геометрии» А.А. Борубаев прочитал свой научный доклад на тему «О метризуемых, почти метризуемых и проективно-метризуемых группах и их обобщениях» с участием ведущих специалистов г. Москвы по общей топологии и функционального анализа.
15 мая 2015 года академик А.А. Борубаев посетил Научную библиотеку МГУ им. М.В.Ломоносова для ознакомления с новыми научными поступлениями по топологии. Ректор МГУ им. М.В. Ломоносова, академик В.А. Садовничий подарил гостю пятитомник своих  Избранных трудов, а кафедра подарила книгу, посвященную 80-летию Механико-математического факультета МГУ.

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАнын вице-президенти, академик А.Борубаев М.В.Ломоносов атындагы ММУга илимий иш сапарына барды
2015-жылдын 11-16-май айында КР УИАнын вице-президенти, академик А.Борубаев М.В.Ломоносов атындагы Москва Мамлекеттик университетине илимий иш сапарга барып келди. Иш сапарында ал жождун ректору, академик  В.А. Садовничий менен жолукту. Жолугушууга РФ Президентинин кеңешчиси, академик С.Ю. Глазьев да катышкан. Тараптар илим жана билим боюнча нормативдик-укуктук акттарды ыраатташтырууга, ошондой эле фундаменталдык илимдер боюнча биргелешкен ири илимий-изилдөөчү долбоорлорду ишке ашырууга тийиштүү маселелерди талкуулашты. Тактап айтканда, ушул жылдын 25-27-июнунда Ысык-Көлдө математиктердин Эл аралык форумун өткөрүү, ошондой эле  ага Россия Федерациясынын белгилүү математиктеринин катышуусу жөнүндө маселе көтөрүлдү. Муну менен катар 2016-жылы  академик П.С.Александровдун туулгандыгына 120 жыл мааракесине арналган математиктердин Эл аралык конференциясын өткөрүү мүмкүнчүлүгү сүйлөшүлдү. 
Академик А.А. Борубаев иш сапарында РИАнын В.А.Стеклов атындагы Математика институтунун лабораториясынын жетекчиси, корреспондент-мүчө Е.В. Щепин менен жолугушуп, КР УИАнын теориялык жана прикладдык математика институтунун кызматкерлеринин В.А.Стеклов атындагы Математика институтунун лабораториясында стажировка өтүүгө мүмкүнчүлүгүн талкуулады. 
Ошондой эле 14-майда өткөн, Москвадагы жалпы топология жана функционалдык анализ боюнча адистер катышкан “Жалпы топология жана геометрия” кафедрасынын семинарында А.Борубаев «О метризуемых, почти метризуемых и проективно-метризуемых группах и их обобщениях» деген аталыштагы илимий докладын окуду.
15-майда ММУнун М.В.Ломоносов атындагы илимий китепканасына барып, топология боюнча жаңы илимий эмгектер менен таанышты. ММУнун ректору, академик В.А. Садовничий өзүнүн 5 томдон турган тандалма жыйнагын, кафедра ММУнун механика-математика факультетинин 80 жылдыгына арналган китебин белек кылган.   

__________________________________________________________

14:20 22.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Научно-практическая конференция «Эпос «Манас» и мировоззрение кыргызского народа»
Научно-практическая конференция «Эпос «Манас» и мировоззрение кыргызского народа» состоялась  в Международном университете «Ата-Тюрк – Ала-Тоо». Организаторами проведения конференции являются Министерство образования и науки Кыргызской Республики, Международный университет «Ата-Тюрк – Ала-Тоо», Национальная академия наук (НАН) КР и Национальная библиотека КР им. А. Осмонова.
В своем обращении к собравшимся президент НАН КР, академик А. Эркебаев отметил значение изучения эпоса «Манас»,  о его роли во многих сферах жизни нашего народа.   
После пленарного заседания, которое проходило в Большом зале университета, работа конференции разбилась на секции. Обсуждались пути развития манасоведения, а также вопросы влияния эпоса на устное народное творчество, быт, экономику, культуру, искусство и литературу.
Во многих докладах подчеркивалась необходимость долгосрочной и основательной поддержки государства и общественности в деле пропаганды и дальнейшего изучения бесценного эпического наследия кыргызов.      
Выступления были представлены на кыргызском, русском, английском и турецком языках. По итогам конференции участники  намерены выпустить сборник ее материалов. В заключение конференции принята Резолюция, в которой отражены поступившие предложения по открытию  специального сайта «Манас», где будут собраны все исследования, варианты эпоса, учреждение газеты, а также регулярное проведение конференций по развитию манасоведческой науки.

__________________________________________________________

14:00 22.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Научно-практическая конференция, приуроченная к 85-летию члена-корреспондента НАН КР, д.э.н., профессора А. Молдокулова

Научно-практическая конференция «Научное наследие профессора А. Молдокулова и актуальные проблемы современного экономического развития Кыргызстана» прошла 22 мая в Национальной академии наук (НАН) Кыргызской Республики.  
Мероприятие организовали Министерство экономики КР и  Институт экономики им. академика Дж. Алышбаева Национальной академии наук (НАН) КР, приурочив научно-практическую конференцию  к 85-летию со дня рождения одного из основателей этого института,  члена-корреспондента НАН, доктора экономических наук, профессора Айдаркана Молдокулова.
В работе конференции участвовали вице-премьер-министр КР А. Маматалиев,президент НАН КР, академик А.Эркебаев, депутаты Жогорку Кенеша КР, представители министерств, ведомств, вузов, ученые,  общественные деятели. 
Президент НАН КР, академик А.Э.Эркебаев, открывая конференцию, отметил, что А. Молдокулов стоял у истоков развития экономической науки, возглавляя  Институт экономики Академии наук Кыргызстана. Выступившие поделились своими воспоминаниями о  научных трудах юбиляра, внесших большой вклад в решение актуальных социально-экономических проблем развития нашей страны.
Далее были вручены  дипломы и ценные подарки  молодым   ученым, аспирантам и студентам за лучшие исследовательские работы.
Подводя итоги встречи, организаторы предложили собравшимся ознакомиться с работами профессора А. Молдокулова, которые находятся в библиотеках НАН КР, КЭУ и на сайте Министерства экономики КР.  
Видный кыргызский экономист Айдаркан Молдокулов родился в 1930 году, в селе Эпкин Чуйской области. Окончив среднюю школу № 5 г. Фрунзе, поступил в Ташкентский финансово-экономический институт. Получив  диплом экономиста, работал в ряде финансовых учреждений Киргизской ССР, пока не вошел, в 1955 г. в штат сотрудников Академии наук Кирг. ССР (ныне НАН КР). Защитив в 1972 году докторскую диссертацию на тему «Развитие и размещение промышленности, перерабатывающей сельскохозяйственное сырье», в 1977 г. стал членом-корреспондентом АН, а  в 1983 г. был избран вице-президентом Отделения общественных наук АН Кирг. ССР. Он был в этой должности вплоть до своего ухода из жизни 30 сентября 1986 года.
Профессор А. Молдокулов является автором более 120 научных трудов по экономике, в том числе 6 монографий. Его работы, в которых исследуются теоретические, методологические и практические проблемы снижения издержек производства, повышения рентабельности ряда отраслей промышленности, а также комплексного и пропорционального развития экономики, не теряют своей актуальности и в настоящее время.
Помимо того, А. Молдокулов подготовил более 20 докторов и кандидатов наук. Будучи членом редколлегии журнала ЦК КП Кыргызстана «Коммунист», журнала «Известия АН Киргизской ССР», Кыргызской Советской Энциклопедии редактировал немало научных трудов. А. Молдокулов является лауреатом Госпремии КР и Государственной премии  им. Токтогула. За успехи в развитии науки неоднократно награждался медалями и Почетными грамотами Правительства республики. Он занесен в Книгу почета Всесоюзного общества «Знание».
Имя профессора А. Молдокулова носит одна из улиц Бишкека и средняя школа № 5 села Эпкин Чуйской области, в котором родился ученый.   

............................................................................................................................

На кырг.

Айдаркан Молдокуловдун  85-жылдыгына арналган конференция өттү

КР экономика министрлиги  жана КР УИАнын Дж.Алышбаев атындагы Экономика  институту КР УИАнын корреспондент-мүчөсү, экономика илимдеринин доктору, профессор Айдаркан Молдокуловдун  85-жылдыгына арналган “Профессор А.Молдокуловдун илимий мурасы жана Кыргызстандын бүгүнкү күндөгү экономикалык өнүгүүсүнүн актуалдуу маселелери” конференциясын өткөрдү.

Иш-чара 22-майда, КР УИАнын чакан залында  өтүп, ага вице-премьер министр А.Маматалиев, Билим берүү жана илим министрлигинен, экономика, финансы министрлигинен, социалдык өнүгүү министрлигинен, ЖКдан жана башка, экономикага тийиштүү мекемелердин өкүлдөрү келди.
Конференцияны ачкан президент, академик Абдыганы Эркебаев А.Молдокуловдун эмгек жолуна токтолуп, жогору баа берип, анын илимий эмгектери келечекке жол салган мааниге ээ экендигин кошумчалап кетти.      
Академик, экономика илимдеринин доктору Т.Койчуевдин “А.Молдокулов – илимпоз жана инсан катары”, экономика илимдеринин доктору С.Турсунованын “КР инновациялык экономикасынын калыптануу проблемасы”, экономика илимдеринин доктору Ж.Мусаеванын  “Биз үлгү кылган илимпоз”, экономика илимдеринин доктору К.Атышевдин “Профессор А.Молдокуловдун экономика илиминде калтырган издери”  деген, Айдаркан Молдокуловдун илимий жана коомдук ишмердигине арналган докладдар окулду.
Конференцияда экономика илимдеринин доктору А.Молдокуловдун замандаштары, шакирттери жаркын элесин эскерип, анын илимий жана коомдук ишмердигине, адамдык касиеттерине токтолуп, бир топ жылуу эскерүүлөрү менен бөлүштү. Ошондой эле Профессор А.Молдокуловдун 80 жылдыгына арналып, илимий иштерди ийгиликтүү жүргүзгөн жаш окумуштууларга, студенттер менен аспиранттарга сыйлыктар тапшырылды.

А.Молдокулов КР илимдер академиясына 1955-жылы келип, экономика институтунда окумуштуу катчылыктан вице-президенттикке чейин (1986-жылга) иштеген. Ал республиканын жетектөөчү экономист-окумуштууларынын бири эле. Жүз жыйырмадан ашык эмгектен 6 монография жазган. Эмгектери өндүрүштөгү чыгашаларды азайтуу проблемасынын теориялык, методологиялык жана практикалык проблемаларына жана өндүрүш тармактарындагы рентабелдүүлүктүн жогорулоосуна; экономиканын тармактарынын комплекстүү жана пропорционалдык өнүгүүсүнүн проблемасына арналган. 
Жыйырмадан ашык илимдин докторлору менен кандидаттарын даярдаган. Бир нече алгылыктуу илимий журналдардын редколлегиясынын, мисалга, Кыргызстандын КП БКнын “Коммунист” журналынын,  “Известия АН Киргизской ССР”, Кыргыз Совет Энциклопедиясынын мүчөсү болгон. Илимди уюштурууда жана коомдук ишмердикте бараандуу эмгек сиңирип СССР ИА Илимий Кеңешинин Ортоазиялык комиссиясынын мүчөсү, КР Кирсовпрофунун Илимий Советинин төрагасынын орун басары ж.б.  болуп иштеген. Фрунзе шаардык Советинде, Эл депутаттарынын Советинде, КР Жогорку Советте депутат, Ленин райком партиясынын мүчөсү болгон.
Илимге сиңирген эмгеги үчүн КРнын Өкмөтүнүн ардак грамоталары, медалдары, Токтогул сыйлаганын лауреаты наамын алган.
А.Молдокуловдун аты №5 орто мектепке, айылындагы мектепке жана Бишкек шаарынын бир көчөсүнө ыйгарылган.
__________________________________________________________

10:35 20.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

21 мая 2015 года  состоится республиканская научно-практическая конференция «Эпос «Манас» и мировоззрение кыргызского народа». Мероприятие пройдет в 9.00ч. в Международном университете Ататюрк-Алатоо ( по адресу ул. Анкары (Горького), 1/8,  Конья зал, «А» - блок, 1 этаж. Организаторами конференции являются: Министерство образования и науки КР, Национальная академия наук КР, Международный университет Ататюрк-Алатоо, Национальная библиотека КР им. А. Осмонова.
На конференции будут обсуждаться общечеловеческие, национальные ценности эпоса «Манас» и проблемы его изучения, отражение истории кыргызов в эпосе, вопросы экономики, гендерные аспекты, геофилософские и политико-правовые идеи,отражение национальной идеологии, а также значение воспитания молодежи к толерантности, патриотизму через эпос «Манас».

............................................................................................................................

На кырг.

““Манас” эпосу жана кыргыз элинин дүйнөтаанымы”

Эртең, улутубуздун мурасы “”Манас  эпосунан арналган ““Манас” эпосу жана кыргыз элинин дүйнөтаанымы” аттуу Республикалык илимий-тажрыйбалык конференция болот.
Иш-чара Тунгуч кичирайону, Эл аралык Ататүрк-Алатоо университети, Анкара көчөсү, 1/8 Конья залынын “А” имаратынын 1-кабатында, саат 09 башталып,  17:00дө чейин өтөт.
Илимий-тажрыйбалык конференцияга КР Билим берүү жана илим министринин жана КР Маданият, маалымат жана туризм министринин өкүлдөрүнүн, илимпоздордун, жождордун окутуучуларынын, атактуу жазуучулардын, коомдук ишмерлердин келүүсү күтүлөт.
“Манас” эпосуна арналган иш-чарада илимпоздор эпостун жалпы адамзаттык, улуттук баалуулуктары жана аны жаштарга окутуу, манасчылык өнөр, экономика маселелери, бала баалуулугу, аялдар образдарын сүрөттөөдөгү семантикалык каражаттар, котормо проблемасы, жанрдык түрлөрдүн колдонулушу, улуттук идеологиянын чагылдырылышы, анын тилдик өзгөчөлүктөрү, анимисттик түшүнүктөрдүн орун алышы, эпостогу космос маселеси ж.б. көптөгөн маанилүү маселелерге токтолушат.

Уюштуруучулар:
Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги,
Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы,
Эл аралык Ататүрк-Алатоо университети,
А.Осмонов атындагы Кыргыз Республикасынын улуттук китепканасы

__________________________________________________________

10:20 20.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Благодарность Посольства КР в РФ
Посольство Кыргызской Республики в Российской Федерации высоко отметило опубликованные в № 15 (6505) “Литературной газеты”, за 2015 год, поэтические произведения Алыкула Осмонова "Сила матери",“Письмо на Ала-Тоо” Мукая Элебаева, “Письмо с фронта любимой” Джоомарта Боконбаева, “Фронтовой дождь” Суйунбая Эралиева, “Память ветерана” Темиркула Уметалиева, "Солдатский поцелуй" Райкана Шукурбекова,  “Песня и пуля” Жусупа Турусбекова, “Гроза в горах” Туменбая Байзакова и  “Девятого мая в Аларче” Сооронбая Жусуева, посвященные военной тематике, переведенные на русский язык.
Вышеназванные публикации   вышли при активном содействии сотрудников Национальной академии наук КР – ее вице-президента, академика А.А. Акматалиева, научных сотрудников А. Кадырмамбетовой и Качкынбай кызы Айгуль. Посольство выразило им свою благодарность за оказанную поддержку в деле широкой популяризации культуры Кыргызстана, в частности – шедевров кыргызской национальной литературы.  

............................................................................................................................

На кырг.

КРнын Россия федерациясындагы элчилигинин ыраазычылык каты келди

Ыраазычылык катта:
“Кыргызстандын Россиядагы Элчилиги Москвада чыккан “Литературная газета” гезитинин №15 (6505)-санына Улуу Ата-Мекендик согуш темасына арналган кыргыз акындарынын ырларынын орус тилиндеги котормосу жарык көргөндүгүн кабарлайт.
Анда согуш жылдары жазылган Алыкул Осмоновдун орус тилинде которулган “Сила матери”, Мукай Элебаевдин “Письмо на Ала-Тоо”, Жоомарт Бөкөмбаевдин “Письмо с фронта любимой”, Сүйүнбай Эралиевдин “Фронтовой дождь”, Райкан Шүкүрбековдун “Память ветерана”, Жусуп Турусбековдун “Песня и пуля”, “Түмөнбай Байзаковдун “Гроза в горах”, Сооронбай Жусуевдин “Девятого мая в Аларче” аттуу ырлары басылып чыкты.
Ушуга байланыштуу вице-президент, академик А.Акматалиевге, илимий кызматкерлер А.Кадырмамбетовага жана Качкынбай кызы Айгүлгө жогорудагы материалдарды даярдап бергендери үчүн ыраазычылык билдиребиз” – дейт.

__________________________________________________________

16:20 07.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Международная научно-практическая конференция на тему: «Проблемы макроэкономической стабилизации в развивающихся странах», приуроченная к   Году укрепления национальной экономики.

На днях отделом  международной  экономики Института  экономики им. акад. Дж. Алышбаева НАН КР совместно с  кафедрой национальной экономики и регионального развития факультета международных отношений КРСУ им. Б.Н.Ельцина проведена международная научно-практическая конференция на тему: «Проблемы макроэкономической стабилизации в развивающихся странах», приуроченная к   Году укрепления национальной экономики.
На конференции выступали с  докладами ведущие ученые-экономисты.     От Института экономики НАН КР  в конференции принимали участие  к.э.н. Орозонова А.А.(модератор), к.э.н. Саякова С.Ш., к.э.н. Арзиева А.К., к.э.н. Джапарова Э.С.,  н.с. Акимова Н.М.
На конференции рассматривались вопросы формирования Таможенного союза и ЕАЭС, вопросы стабильного развития экономики, двойного налогообложения стран Центральной Азии, проблемы малого и среднего бизнеса, теоретические основы платежного баланса, обеспечение продовольственной безопасности, анализ взаимосвязи между динамикой инфляции и темпами экономического роста КР, реформы бюджетной системы КР.

............................................................................................................................

На кырг.

Улуттук экономиканы чыңдоо жылына арналган иш чара өткөрүлдү

КР УИАнын Дж.Алышбаев атындагы экономика институтунун эл аралык экономика бөлүмү Б.Ельцин атындагы КРСУнун эл аралык мамилелер факультетинин улуттук экономика жана регионалдык өнүктүрүү кафедрасы менен биргеликте Улуттук экономиканы чыңдоо жылына арналган “Өнүгүп келе жаткан мамлекеттердеги макроэкономиканы турукташтыруу проблемалары” деген эл аралык илимий-практикалык конференция өткөрүштү.
Конференцияда КР УИАнын Дж.Алышбаев атындагы экономика институтунун эл аралык экономика бөлүмүнүн атынан э.и.к. А.Орозонова, э.и.к. С.Саякова, э.и.к. А.Арзиева, э.и.к. Э.Джапарова, илимий кызматкер Н.Акимова катышып, доклад окушту.
Конференцияда Бажы союзунун калыптануусу жана ЕвроАзия экономикалык союзу, экономиканын туруктуу өнүгүүсүнүн, Борбор Азия мамлекеттериндеги эки жолку салык салынуусунун, орто жана чакан бизнестин маселелери, төлөм балансынын теориялык негиздери, азык-түлүк коопсуздугун камсыздоо, КР инфляциясынын динамикасы жана экономикалык өнүгүүсүнүн ортосундагы байланышты анализдөө, КР бюджеттик системасын реформалоо ж.б. маселелер каралды.  

__________________________________________________________

16:00 07.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Чествование ветеранов Великой Отечественной войны в НАН КР

    

В НАН КР прошла встреча руководства, членов Президиума НАН КР с ветеранами Великой Отечественной войны.  Как отметил, президент НАН КР, академик А. Э. Эркебаев, трудно найти кыргызстанца, у которого нет родственников, погибших во II Мировой войне, самой трагической и кровопролитной в истории человечества.  Подчеркивая необходимость уважения и дани памяти воинам Великой Отечественной и труженикам тыла, президент НАН КР отметил важность освещения подобных мероприятий в средствах массовой информации для воспитания патриотизма подрастающего поколения, предотвращения возможности военных конфликтов.
Разовую денежную материальную помощь, по случаю 70-летней годовщины Победы над фашизмом, оказало руководство Национальной академии наук (НАН) КР ученым, участникам Великой Отечественной войны:
- инвалиду войны, члену-корреспонденту НАН КР, главному научному сотруднику Института философии и политико-правовых исследований НАН КР Азизу Исажановичу Нарынбаеву;
- главному научному сотруднику Ботанического сада им. Э. Гареева, доктору биологических наук Льву Алексеевичу Шпота;
- академикам НАН КР, труженикам тыла, награжденным медалью «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 годов» - советнику дирекции Института геомеханики и освоения недр Ильгизу Торокуловичу Айтматову и заведующему лабораторией Института химии и химической технологии НАН КР Бейшену Иманакуновичу Иманакунову;
-   ведущему научному сотруднику Института геологии им. М. Адышева Сергею Евгеньевичу Сабельникову,  проживающего ныне в Санкт-Петербурге.  
Ветеранам Великой Отечественной войны пожелали долгих лет жизни, новых успехов на научном поприще, всем мирного неба над головой.

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИА Улуу Ата-Мекендик согуштун ардагерлерин сыйлады

Бүгүн, КР УИАнын жетекчилиги КР УИАда эмгектенген Улуу Ата Мекендик согушка катышкан ардагерлерге сый тамак уюштурду. Сый тамакка КР илимине эмгек сиңирген ишмер, философия илимдеринин доктору Азиз Нарынбаев, Улуу Жеңиштин катышуучусу, биология илимдеринин доктору Лев Шпота, ооруктун катышуучусу, “1941-45-жылдардагы Улуу Ата Мекендик согуштагы каарман эмгеги үчүн” медалынын ээси, КР УИАнын академиги, техника илимдеринин доктору Ильгиз Айтматов, ооруктун катышуучусу, “1941-45-жылдардагы Улуу Ата Мекендик согуштагы каарман эмгеги үчүн” медалынын ээси, Химия жана химиялык технология институтунун лабораториясынын жетекчиси Бейшен Иманакунов, блокададагы Ленинграддын жашоочусу Сергей Сабельников катышты.
КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев фашизмдин дүйнө жүзүнө алып келген апаатына, мындай коркунуч бүгүн да бар экенине токтолуп, бул жеңишти алып келген ардагерлерге ыраазычылык билдирди.
Ардагерлер тынчтыкты, бакубат жашоонун баасын жаштарга сабак кылуу олуттуу экендигин, бул иш эч качан токтобош керектигин айта отурушту. Катышуучулар согуш учурундагы урунттуу учурларды, башынан өткөн күндөрдү, тынчтык күнүн сагынуу сезимдерин эскеришти.
“Бүгүн жаштар Мекенди коргоодон – аскерге баруудан качышат. Тынчтык үчүн дайыма күрөшүп, жаштарга Мекенди коргоо – эр жигиттин иши экендигин түшүндүрүү зарыл” – деди КР УИАнын ардактуу ардагери, философия илимдеринин доктору Азиз Нарынбаев.

Иш-чаранын аягында КР УИАнын жетекчилиги ардагерлерге белек ыроолоду. 

__________________________________________________________

14:40 06.05.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Ученые НАН КР подготовили словарь «Манас»

Ученые  Института языка и литературы им. Ч. Айтматова, отдела «Манас» Национальной академии наук (НАН) КР подготовили  к изданию словарь  «Манас». Этот научный труд, свидетельствующий о богатстве и разнообразии кыргызского языка, представляет собой подробный анализ представленных в эпосе архаизмов, историзмов и бытовой лексики.
В подготовке издания участвовали такие известные манасоведы, как Самат Мусаев, Эсенаалы Абдылдаев, Райкул Сарыпбеков, Кенеш Кырбашев, а также ряд  молодых научных сотрудников института. Составители проделали, в течение многих лет, кропотливую научную работу, исследовав различные варианты эпической трилогии «Манас».

Как отмечают составители словаря, для его издания необходима спонсорская  финансовая поддержка. По словам руководителя научного проекта, вице-президента НАН КР, академика Абдылдажана Акматалиева, выпуск словаря внесет определенный вклад в развитие государственного языка, в изучение  духовной сокровищницы кыргызского народа.

 

............................................................................................................................

На кырг.

“Манас” сөздүгү” даярдалды

         Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын  Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун “Манас” бөлүмү тарабынан “Манас” сөздүгү”  даярдалып, басмага сунуш кылынды. Аталган “Манас” сөздүгү” кыргыз тилинин байлыгын, түшүнүктөрдүн көп маанилүүлүгүн дагы бир жолу далилдейт.
“Сөздүктө архаизм, историзм, турмуш-тиричиликте жолугуучу сөздөргө кеңири түшүнүктөр берилген. “Манас” сөздүгү” көп жылдык илимий  изилдөөлөрдүн натыйжасы. “Манас” эпосунун үчилтигинин негизиндеги “Манас” сөздүгүн түзүүгө маркум манастаануучулар Самар Мусаев, Эсенаалы Абдылдаев, Райкул Сарыпбеков, Кеңеш Кырбашевдерден тартып бүгүнкү жаш илимий кызматкерлерге чейин катышышты. Азыр коомчулукка жеткирүү үчүн каражат издеп жатабыз. Сөздүк жарык көрсө мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө чоң салым кошмокчу” – дейт илимий долбоордун жетекчиси вице-президент, академик Абдылдажан Акматалиев.

__________________________________________________________

13:10 29.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Годичная сессия Общего собрания Национальной академии наук КР

  

29 апреля в Большом конференц-зале  НАН КР состоялась Годичная сессия Общего собрания Национальной академии наук (НАН) Кыргызской Республики. В работе Общего собрания приняли участие представители Аппарата президента КР, Правительства КР, Жогорку Кенеша,  министерств и ведомств, НИУ, ректоры вузов.   Президент НАН КР, академик А.Э. Эркебаев выступил с докладом «О деятельности Национальной академии наук Кыргызской Республики в 2014 г.» Было отмечено, что минувший год для НАН КР был насыщенным, напряженным и сложным. По словам президента НАН КР А.Э.Эркебаева, неравнодушная позиция научной общественности республики  в лице видных ученых, членов Академии наук, рядовых научных сотрудников позволила удержать ситуацию и не дать полностью распылить и потерять наработанный годами научный  потенциал страны. Согласно утвержденной Концепции реформы системы организации науки в КР постановлением  Правительства КР от 16 апреля 2015 года,  за НАН КР остается статус государственного научного учреждения. Аппарат Президиума НАН, отделения и организации будут реорганизованы. При этом должности 4  вице-президентов и институт советников упраздняются. Далее, главный ученый секретарь Президиума НАН КР, член-корреспондент  Ч.И. Арабаев представил доклад «Основные итоги научно-организационной работы Национальной академии наук Кыргызской Республики в 2014 году».
На Общем собрании было отмечено, что деятельность НАН КР была направлена на реализацию задач и решение проблем, намеченных Стратегией  развития НАН КР на 2013-2025 гг. и годичной сессии Общего собрания 2014 года. В составе трех отраслевых и одного регионального объединений функционируют 25 НИУ. Численность сотрудников 1989 человек, из которых 1040 являются научными сотрудниками. Членами НАН КР являются 39 академиков и 49 членов-корреспондентов.  За отчетный период НИУ НАН КР выполнили исследования по 38 проектам, на финансирование которых было выделено из бюджета 255 385,8 тысяч сомов.  По 72 проектам ряда международных фондов было получено $ 1202, 16 тыс. Исследования по грантам выполнены на общую сумму в 440 тыс. сомов. По хоздоговорам успешно завершены 72 работы, общей стоимостью 19 772, 58 тыс. сомов. Реализовано научной продукции на общую сумму 5291,2 тыс. сомов. Учеными НАН КР завершены исследования по 17 проектам, выполнено 55 внедрений. Результаты научно-исследовательской работы публиковались во многих республиканских и международных изданиях. Опубликовано, в общей сложности, 1 568 научных работ, из них 396 – за рубежом. В частности, это 1 119 статей (275 за рубежом), 71 монография (7 за рубежом),  53 учебника и учебных пособия. В институтах НАН КР действуют 15 диссертационных советов, в которых защищаются диссертации по 48 научным специальностям, что составляет 43,2% всех специальностей. Были защищены 27 докторских и 83 кандидатских диссертаций.  Проведены 149 научных форумов, в числе которых 26 прошли с участием зарубежных специалистов.  Сотрудники НАН КР участвовали в 466 региональных и международных конференциях. Запатентовано 23 технических решения, получено 12 положительных  решений о выдаче патентов. Издано 13 журналов и 4 сборника трудов.

По итогам обсуждения докладов было принято постановление годичной сессии Общего собрания НАН КР и состоялось вручение  академической премии им. академика И.К. Ахунбаева.

............................................................................................................................

На кырг.

Бүгүн, 29-апрелде, КР УИАнын чоң жыйын залында КР УИАнын жылдык Жалпы чогулушу өттү.

Жылдык чогулушка КР Өкмөттүк аппараттан, Президенттин аппараттан, министрликтен өкүлдөр окумуштуулар, ЖОЖдордун жетекчилери, ЖМКнын өкүлдөрү келишти.

Жалпы чогулушта КР Улуттук илимдер академиясынын президенти А.Эркебаев “Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын  2014-жылы аткарган иштери боюнча”, КР УИАнын башкы окумуштуу катчысы, мүчө-корреспондент Ч.Арабаев “КР УИАнын 2014-жылдагы илимий-уюштуруучулук ишмердигинин негизги жыйынтыктары жөнүндө”  докладдарын жасашты.

Иш-чарада КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев өткөн жылдын жетишкендиктери, КР Президенти А.Атамбаевдин КР илимин реформалоо боюнча тапшырмасына ылайык  КР УИА тарабынан берилген сунуштар жөнүндө айта кетип, КР УИАнын келечектеги милдеттери болгон: фундаменталдык илимдердин каржылоосун көбөйтүү, илимий эмгектердин турмушта колдонуу жолдорун кеңейтүү боюнча иштер жүргүзүлөөрүн баса белгиледи.

А.Эркебаев КР Өкмөтүнүн 2015-жылдын 16-апрелиндеги илимди уюштуруу системасынын реформасынын Концепциясына ылайык,  КР УИАнын мамлекеттик статусунун калгандыгын, КР УИАнын Президиумунун аппаратынын бөлүмдөрү  менен  уюмдары каскартылаарын, 4 вице-президенттин жана кеңешчилер институтунун кыскараарын айта кетти.

2014-жылы КР УИАнын илимий-изилдөө мекемелери бюджеттен каралган 255385,8 миң сомго 38 долбоор боюнча иш алып барган.
КР УИАнын бөлүмдөрү бюджеттен сырткаркы, эл аралык фонддордон 72 долбоор боюнча 1202,16 миң АКШ доллар көлөмүндөгү иш аткарышкан. КР билим берүү жана илим министрлигинин гранттары боюнча 440,0 миң сомго изилдөө жүргүзүлүп, 19772, 58 миң сомго 72  чарбачылык иш аткарылган. Ишке ашырылган илимий продукциянын көлөмү 5291,2 миң сомду түзгөн.
КР УИАнын окумуштуулары тарабынан 17 долбоор боюнча изилдөө жүргүзүлүп, ишке 55 иштелме киргизилген. Илимий изилдөөнүн жыйынтыктары жергиликтүү жана эл аралык басылмаларда жайылтылган. Басмага 1568 илимий эмгек жарыяланып  анын ичинде 396сы эл аралык басылмаларга чыккан. Ошондой эле 1199 макала (анын ичинде – 275и чет элде), 71 монография, (7 чет элде), 53 окуу куралы жана окуу китеби чыгарылган.
Отчеттук жылда 73 аспирант кабыл алынган.
Өткөн жылы чет элдик илимий мекемелер, уюмдар, фонддор менен 24 келишимге кол коюлган. КР УИАнын 20 кызматкери 13 өлкөдө стажировкадан өтүп келген. КР УИАга илим жаатындагы маселелер боюнча 23 мамлекеттин 101 илимий кызматкери келип кеткен. 

Отчеттук жылда баш-аягы 149 илимий форум (анын ичинде 26сы эл аралык мааниде) өткөрүлгөн. КР УИАнын 466 кызматкери регионалдык жана эл аралык конференцияга катышкан. Жыйырма үч техникалык чечим катталып, 12 патентти берүү жөнүндө чечим чыккан. КР УИАда 13 журнал жана 4 эмгек жыйнактары жарык көргөн.

КР УИАга караштуу Борбордук илимий китепкана өткөн жылы 6740 даана жаңы китеп алган. Кабыл алынган 2545 китеп Кыргызстандан болсо, 4195 даанасы чет мамлекеттен келген китептер. 

Жалпы чогулуштун жыйынтыгында 12-марттагы №7 Токтому менен илимдин өнүгүшүнө жана аны жайылтууга кошкон салымы үчүн бир катар илимпоздор И.Ахунбаев атындагы сыйлыгын алышты.

Жалпы чогулуштун жыйынтыгында Токтом кабыл алынды.

__________________________________________________________

15:20 28.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

............................................................................................................................

На кырг.

Бүгүн, КР УИАда академик, философия илимдеринин доктору Аскар Какеевдин “О судьбе Кумена Булатова, прототипа главного героя поэмы Джоомарта Бокомбаева «Смерть и честь» деген китебинин бет ачары өттү.

Китеп Улуу Ата-Мекендик согушта жеңгендиктин 70 жылдыгын өткөрүүгө даярдык жана майрамдоо иш-чарасына багышталып чыккан.
Аталган документалдык очеркте Жоомарт Бөкөмбаевдин “Ажал жана Ар-намыс” поэмасынын башкы каарманынын прототиби – Күмөн Булатовдун өмүр-баянынын урунттуу учурлары чагылдырылган.

Күмөн Булатов Улуу Ата-Мекендик согушка чейин Кыргыз ССРинин Элдик Комиссариатында иштеген. 1939-жылы кыргыз мамлекеттик театрында директор болуп, Москвада өткөн Кыргызстан искусствосунун жана адабиятынын Декадасына катышкан. Фрунзе шаардык аткаруучу комитетинин төрагасынын орун басары болуп иштеген. 1941-жылы Ата-Мекендик согушка барган.

Иш-чарага катышкандар китептин тарыхый, илимий жана адабий мааниси зор экендигин, мамлекеттин колдоосу менен көп тираж менен кайра чыгарып, окурмандардын көбүнө жетүүсү зарыл экендигин баса белгилешти. Кыргыз эл жазуучусу, драматург Мар Байжиев Ата-мекендик согушка катышкандарга бүгүнкү күндө мамиле, согуш мезгилин изилдөөдө такталбаган фактылардын дагы да көп экендиги, жаштарды тарбиялоодо тарыхтын урунттуу учурун унутпоо керектиги жөнүндө айтып келип, авторго китептин чыгышы менен куттук айтты.  

Китепке Темиркул Үмөталиевдин кызы Жамал Үмөталиеванын, Калим Рахматуллиндин макалалары, Кубанычбек Маликовдун Күмөн Булатовго арнаган ыры, тарыхый сүрөттөр, Жоомарт Бөкөмбаевдин “Ажал менен Ар-намыс” поэмасынан үзүндү, котормосу да кирген.

 

__________________________________________________________

10:20 28.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Вышла в свет книга академика Абдылдажана Акматалиева «Мы все в одной лодке», посвященная памяти великого писателя Чингиза Айтматова. В книге содержатся материалы бесед, интервью автора о непреходящем творчестве Ч. Атматова, его художественно-творческой и гражданской позиции, о его взамоотношениях с властьимущими и простыми людьми, об отношении к памяти великого человека, ставшего гордостью  кыргызского народа. Материалы бесед и интервью академика Абдылдажана Акматалиева были даны различным СМИ уже после кончины Ч.Т. Айтматова и впервые публикуются на русском языке. « Этот труд – требование моей души,  моя судьба.  Я верю, что моя работа принесет пользу народу. В статьях или интервью я попытался дать какие-то новые факты или углубить недосказанное, взглянуть на проблему под иным ракурсом. Каждый исследователь вправе обращаться к Айтматову, но здесь нужно понимание того, что в океан айтматоведения следует бросаться, очистив свою душу и мысли, с намерением сказать новое слово», - отметил академик Абдылдажан Акматалиев.

............................................................................................................................

На кырг.

БИЗ  БАРДЫГЫБЫЗ  БИР КАЙЫКТАБЫЗ”

 
Академик Абдылдажан Акматалиевдин  улуу жазуучу Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгына арналган интервьюлары “Мы все в одной лодке”  деген ат менен  басылып чыкты.

Китепте жазуучунун өмүрү, көөнөргүс чыгармачылыгы, көркөм өнөргө болгон мамилеси, жарандык позициясы, коомго, бийликке болгон көз карашы, жогорку бийликтеги жана карапайым адамдарга жасаган мамилелери, коомдук, мамлекеттик ишмердүүлүгү, турмуштагы жашоо-тиричилиги, ошондой эле инсандык сапаттары, ошондой эле элибиздин улуу жазуучубуздун жаркын элесине жасаган мамиле камтылган.

“Мен өмүр бою Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгы тууралуу илимий, публицистикалык маанидеги көптөгөн макалаларды, эмгектерди жазып келдим. Бул жаңы китепте менин басма сөз  каражаттарына берген интервьюларым орун алды. Мындай формада жалпы окурмандарга жеткиликтүү кылып жазуучунун чыгармачылыгы жөнүндө негизги, жаңы ойлорду, пикирлерди бере алдым” – дейт академик А.Акматалиев.

Академик А.Акматалиевдин ЖМКга Ч.Т.Айтматовдун көзү өткөндөн кийин берген маектери алгачкы жолу орус тилинде жарык көрүүдө.

__________________________________________________________

17:20 27.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Международный кыргызско-китайский проект экологических исследований 

IMG_5797.JPG

27 апреля  в Национальной академии наук КР состоялась встреча участников Международного кыргызско-китайского проекта «Технологии экологических исследований в области охраны окружающей среды и управления природными ресурсами Кыргызской Республики в контексте глобального изменения климата».
В рамках проекта была разработана Программа о проектировании и использовании водных ресурсов в Кыргызстане, составленная по результатам прогноза. Участники проекта получили для его реализации специализированные компьютерные программы и модель SD. Далее, опираясь на достижения  осуществляемого проекта, участники учредили  координационный Центр, в 
Государственном техническом университете Кыргызстана, оснастив это структурное подразделение необходимым оборудованием, создали электронную базу данных. Помимо того, в Аграрном университете КР была организована совместная лаборатория для анализа почвы и качества воды. В том же учебном заведении создана Лаборатория по моделированию SD спроса/предложения водных ресурсов для развития сельского хозяйства, приобретено программное обеспечение для рабочих станций, аппаратура и модель SD.
 По предложению Минсельхоза КР и ряда специалистов  сельского хозяйства была открыта совместная лаборатория по испытанию качества производимого в Кыргызстане хлопка, на Ошской экспериментальной станции при Центре по испытанию сортов сельскохозяйственных культур. Там же продемонстрирована сберегающая влагу технология культивации «низкого, густорастущего и раннеспелого» сорта хлопка.
В процессе осуществления проекта специалисты КР и КНР подготовили, на основе совместных исследований, более 10 научных статей, обменялись более 10 академическими исследовательскими работами. Обучено более 10 техников в области базы данных GIS, лабораторного анализа воды и технологий применения моделирования системной динамики и программного обеспечения Vensim.
Для осуществления проекта  был выделен грант в размере $ 1 млн., для проведения двух этапов исследования в области социальной экономики, производства продукции сельского хозяйства и рационального использования природных ресурсов, а также охраны окружающей среды.  Было решено, путем совместных исследований, укреплять научно-техническое сотрудничество двух стран, содействовать рациональному использованию природных ресурсов, развитию экономики и сельского хозяйства, повышать уровень развития технологий для совместного разрешения проблем глобального изменения климата, экологии и охраны окружающей среды.
Также, участниками проекта выпущена монография «Технологии экологических исследований в области охраны окружающей среды и управления природными ресурсами Кыргызской Республики в контексте глобального изменения климата».  
 С приветственной речью обратился к участникам встречи президент Национальной академии наук Кыргызской Республики, академик А.Э. Эркебаев. Далее выступили секретарь парткома, вице-президент Синьцзянской академии Китая Чжу Чжен, вице-президент НАН КР, академик Б. А. Токторалиев, вице-президент Синьцзянской академии сельскохозяйственных наук СУАР Дай Цзян и другие.
По итогам обсуждения  принята Резолюция международного кыргызско-китайского проекта  «Технологии экологических исследований в области охраны окружающей среды и управления природными ресурсами Кыргызской Республики в контексте глобального изменения климата».

............................................................................................................................

На кырг.

«КР айлана-чөйрөнү коргоо жана жаратылыш ресурстарын башкаруу тармагындагы экологиялык изилдөөлөрдүн технологиялары аба-ырайынын глобалдык өзгөрүүсүнүн контекстинде» кыргыз-кытай эл аралык долбоорунун жыйыны өттү

Бүгүн, 27-апрелде, КР УИАнын чакан залында «КР айлана-чөйрөнү коргоо жана жаратылыш ресурстарын башкаруу тармагындагы экологиялык изилдөөлөрдүн технологиялары аба-ырайынын глобалдык өзгөрүүсүнүн контекстинде» деген долбоордун жыйыны өттү.

Жыйынга КР УИАнын жетекчилери, КЭРдин СУАР агрардык академиясынан келген окумуштуулар, КР билим берүү жана илим министрлигинин илимий-техникалык маалымат бөлүмүнүн жетекчиси Абубакир Джураев, КР УИАнын жана Кыргызстандын белгилүү окумуштуулары, ЖОЖдордун жетекчилери катышты.

Долбоор ШКУнун алкагында, жети жыл бою иштелген. Жыйындын жүрүшүндө  долбоорду ишке ашыруудагы жетишкендиктер белгиленди. Кыргызстандагы суу ресурстарына тийиштүү маалыматтар жыйналып, келечектеги социалдык-экономикалык өнүгүүнү эсепке алуу менен сууну сарптоо боюнча программа иштелип чыкты.
Кызматташуунун платформасын түзүүдөгү илимий-изилдөө иштерин жүргүзүү максатында 1 миллион доллар каралып, долбоордо каралган маселелердин баары ишке ашырылды. Ошондой эле Кыргызстан тарапка жабдуулар жана каражаттар, адистешкен компьютердик программалар, SD модели белекке берилген. Бул каражаттарга таянып эки тарап КТУ да маалымат базасынын системасын түзүшкөн.
Агрардык университетте лаборатория түзүшүп, топурак менен суунун сапатын текшерүү иштери жүргүзүлгөн. Ошондой эле айыл чарбасын өнүктүрүү үчүн суроо/талаптарды SD моделдөө боюнча лаборатория түзүлгөн.
Кыргызстандын айыл-чарба министрлигинин жетекчиси жана адистердин сунушу боюнча Кыргызстандын айыл-чарба өсүмдүктөрүнүн ылгамын изилдөө боюнча Борборуна караштуу Ош эксперименталдык станциясында сууну аз талап кылуучу, калың өсүүчү жана эрте жетилчү пахтанын сортун өстүрүү жана башкаруу технологиясы боюнча иштер өткөрүлгөн.

Бул кызматташуунун акыбетинде эки тараптын окумуштуулары чыгармачылык менен иштешип, каралган маселелер боюнча бир топ ийгиликтер жетишилген, эки тарапты тең түйшөлткөн маселелер белгиленген жана кийинки кызматташууга жана изилдөөлөргө негиз түзүлгөн. Эки тараптын адистери экспедицияларга чыгып, маалымат алмашып, илимий жетишкендиктерди биргелешип пайдаланышуу менен бирге он илимий макала жазышкан. Маалымат базасын түзүү, сууга лабораториялык анализ жүргүзүү ж.б. боюнча он адис даярдашкан. 

Жогоруда аталган изилдөөлөрдүн жыйынтыгы боюнча “Технологии экологических исследований в области охраны окружающей среды и управления природными ресурсами Кыргызской Республики в контексте глобального изменения климата” деген аталыштагы монография чыгарылды.

__________________________________________________________

15:20 22.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Национальный конгресс Кыргызстана по финансам и менеджменту

В г.Оше прошел Национальный конгресс по финансам и финансовому менеджменту. Мероприятие организовали Кыргызско-Российский Славянский университет и Ошский государственный университет. В работе Конгресса приняли участие представители органов государственной власти, научной элиты, экспертного сообщества, руководители финансово-кредитных учреждений, бизнес-структур, международных экспертов, вузы.
От Национальной академии наук КР на Конгрессе выступили сотрудники Института экономики им. Дж.Алышбаева к.э.н., ведущий научный сотрудник Э.С. Джапарова с докладом «Тенденция развития государственного управления в современных условиях», к.э.н., старший научный сотрудник А.К. Арзиева с докладом «Государственно-частное партнерство как основополагающая сила экономики», зав.отделом, к.э.н. С.Ш. Саякова с докладом «Проблемы конкурентоспособности регионов Кыргызской Республики».
По замыслу организаторов, Конгресс будет проходить ежегодно,с целью содействия продвижению национальных и региональных проектов развития. Намечено, что это мероприятие станет инструментом повышения уровня финансовой грамотности населения, главной платформой по обсуждению и выработке рекомендаций по устойчивому экономическому развитию страны и ее регионов.

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАнын Дж. Алышбаев атындагы Экономика институтунун окумуштуулары финансы жана финансылык менеджмент боюнча Конгресске катышышты

Биринчи Улуттук Конгресс ушул жылдын 17-апрелинде, Ош мамлекеттик университетинде өттү.
Иш-чараны Кыргыз-Россия Славян университети жана Ош мамлекеттик университети уюштурган.
Конгресске улуттук жана аймактык саясаттын белгилүү өкүлдөрү, илимий элита, эксперттик жамаат, финансы-насыялык мекемелердин, бизнес-түзүмдөрдүн жетекчилери, борбордук жана аймактык ЖОЖдордун аспиранттары, студенттери катышкан.
КР Улуттук илимдер академиясынын Дж.Алышбаев атындагы Экономика институтунун  жетектөөчү илимий кызматкери, э.и.к. Э.С. Джапарова «Азыркы шарттардагы мамлекеттик башкаруунун өнүгүүсүнүн тенденциясы», ага илимий кызматкери, э.и.к. А.К.Арзиева «Мамлекеттик-жеке өнөктөштүк экономиканын негизги күчтөрүнүн бири катары», бөлүмдүн жетекчиси, э.и.к. С.Ш.Саякова «Кыргыз Республикасынын аймактарынын конкурент жөндөмдүүлүгүнүн көйгөйлөрү» аттуу докладдары менен чыгышты.
Жыл сайын өтүүчү Финансылык конгресстин уюштуруучуларынын жана катышуучуларынын чечими боюнча иш-чара өнүгүүнүн улуттук жана аймактык долбоорлорун колдоого, өлкөнүн жана аймактардын экономикасынын туруктуу өнүгүүсү боюнча жыйынтыктарды талкуулоо,  рекомендацияларды иштеп чыгууга негизги аянтча,  ошондой эле калктын финансылык сабаттуулугун жогорулатуунун каражаты болот.

__________________________________________________________

14:10 17.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

............................................................................................................................

На кырг.

Кечээ, 2015-жылдын 16-апрелинде, КР УИАда Кыргыз Республикасынын 2014-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын ишке ашыруу боюнча жыйын өттү.

Жыйынга мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө жана тил саясатын өркүндөтүүгө тиешелүү КР Президентинин Аппаратынын канцеляриясынын актыларды чыгаруу секторунун башчысы Абдысадыр уулу Азат, КР УИАнын вице-президенти, академик А.Акматалиев, КР Президентине караштуу мамлекеттик тил боюнча Улуттук комиссиясынын төрагасынын орун басары Аким уулу Медер, Ч.Айтматов атындагы тил жана адабият институтунун директорунун милдетин аткаруучу ф.и.д. К.Токтоналиев, жождордун окутуучулары, белгилүү филологдор катышты.
Иш-чарада илим багытында бөлүнө турган 142 млн. ашык каражатты бөлүштүрүүнүн жол-жоболору, чыгарылчу китептерди жаза турган авторлор менен келишим түзүүнүн шарттары, китептерге, анын ичинде сөздүктөргө, кол жазмаларга коюлчу талаптар: сапаты, иштелиши, камтылуусу ж.б. талкууга алынды. КР УИА Мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын ишке ашырууда илимий китептерди чыгаруу боюнча координациялаган борбор болуп саналат.

“Чыгарыла турган китептер сапаттуулугу, элге алымдуулугу, жогорку талаптарга жооп берүүсү эң негизги талап. Эмгектерди жазууга талаптар, китептердин тизмеси КР УИАнын сайтында жарыяланат. Ким катышкысы келсе биз менен байланышып, илимий долбоорго өзүнүн сунушун берсе болот” – деди КР УИАнын вице-президенти, академик А.Акматалиев.

 

Кыргыз Республикасында 2015-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн  улуттук программасын аткаруу боюнча иш-чаралардын планы Көчүрүү

Заявканын үлгүсү Көчүрүү

__________________________________________________________

16:10 10.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Круглый стол на тему: «Проблемы методологии научных исследований»

   

10 апреля 2015 года в Малом актовом зале Президиума НАН КР состоялся круглый стол на тему: «Проблемы методологии научных исследований». Организаторами проведения круглого стола являются НАН КР, ВАК КР, КРСУ им. Б.Н. Ельцина, Кыргызско-Турецкий университет «Манас», Союз ученых Кыргызстана. Для участия в работе круглого стола приглашены известные ученые Республики, научные работники НИУ вузов, директора и научные сотрудники НИИ НАН КР, ректоры и проректоры по научной работе вузов, председатели, ученые секретари диссертационных и экспертных советов ВАК, докторанты, аспиранты, студенты и редакторы научных изданий. Модератор круглого стола – вице-президент НАН КР, академик А.А. Борубаев. Со вступительным словом выступил президент НАН КР, академик А.Э. Эркебаев, отметив своевременность и актуальность обсуждения проблем методологии научных исследований.  В ходе работы круглого стола  обсуждены вопросы, затрагивающие проблемы современного состояния  и качества диссертационных исследований в Кыргызской Республике, оценки  научной продукции и  эффективности проводимых исследований.  Далее, с пленарными докладами выступили Кудайкулов М.К., д.э.н., проф. кафедры экономической теории КРСУ им. Б.Н. Ельцина – тема: «Сравнительный анализ отдельных элементов нормативной методологии в условиях  PhD, кандидатов и докторов наук», Иванова В.П., доктор психологических наук, доцент кафедры психологии КРСУ им. Б.Н. Ельцина – тема: «Структура и функции методологического знания и их роль в научных исследованиях». Целями круглого стола являются: обсуждение методологии проведения научных исследований, вычленение объекта и предмета диссертационных исследований, выработка рекомендаций для повышения качества проводимых в Кыргызстане научных исследований, в том числе диссертационных, мотивирование опубликования научных трудов в журналах с высоким международным рейтингом. По итогам мероприятия   принята Резолюция, в которой рекомендовано поднять на качественно новый уровень организацию и методологию проведения научных исследований, позволяющих выпускать научную продукцию, отвечающих современным требованиям; при экспертной оценке использовать количественные наукометрические показатели ( число статей, импакт-фактор, индекс Хирша, индекс цитирования); при выборе тем диссертационных работ ориентироваться на исследования, связанные с приоритетными отраслями развития экономики Кыргызской Республики.

............................................................................................................................

На кырг.

Илимий изилдөөнүн методологиясынын проблемаларына
арналган тегерек столу өттү

Бүгүн, КР УИАда,  2015-жылдын 10-апрелинде “Илимий изилдөөнүн методологиясынын проблемалары” аттуу тегерек стол өттү.
Тегерек столдун жүрүшүндө Кыргыз Республикасындагы диссертациялык изилдөөлөрдүн бүгүнкү күндөгү көйгөйлөрү, илимий продукция, анын сапатын баалоо,  жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн натыйжалуулугу талкууга алынды.

Иш-чарага республиканын белгилүү окумуштуулары, КР билим берүү жана илим министрлигинин өкүлү, ЖОЖдордун илимий-изилдөө бөлүмдөрүнүн, КР УИАнын илимий-изилдөө институттарынын илимий кызматкерлери, директорлору, ЖАКтын диссертациялык жана эксперттик кеңешинин окумуштуу катчылары, ЖОЖдордун окутуучулары, илимдин докторлору, студенттер, илимий басылмалардын редакторлору, ЖМКнын өкүлдөрү катышты.

Тегерек столдо Б.Н.Ельцин атындагы КРСУнун экономикалык теория кафедрасынын профессору, э.и.д. М.К.Кудайкулов “Илимдин кандидаттарынын, докторлорунун жана PhD шартында нормативдик методологиянын өз алдынча элементтеринин салыштырма анализи ” жана Б.Н.Ельцин атындагы КРСУнун психология кафедрасынын профессору, э.и.д. В.П.Иванова “Методологиялык илимдин структурасы жана функциясы, илимий изилдөөдөгү  ролу” деген темаларда доклад менен чыгышты.

Катышуучулар иш-чарада илимий изилдөөлөрдүн методологиясынын көйгөйлөрүн талкуулоо абдан актуалдуу болуп жатканын белгилеп кетти. Ошондой эле PhD  даражасы жана илимдин кандидаттары менен докторлук даражаларынын артыкчылыктары жана көңүл бөлө турган жактары, илимий изилдөөнүн түрүнө жараша усулдардын пайдаланылышы, илимий эмгектердин жазылуусундагы ырааттуулук, теманы ачып берүүнүн сапаты, илимий эмгектерди жогорку деңгээлдеги эл аралык басылмаларга жарыялоо, анын актуалдуулугу менен турмуштагы натыйжалуулугу канчалык, илимий изилдөөдө илимдин объекти менен предметин аныктоо маселеси каралды.

Кыргыз Республикасындагы кээ бир тар тармактагы илимдерди изилдөөдөгү диссертациялык кеңештердин жоктугу кеңири талкууга алынды.

Иш-чаранын аягында илимий эмгектердин жана натыйжалуу илимий продукциянын сапатын жогорулатуу боюнча рекомендация кабыл алынып, анда илимий продукциянын маанилүүлүгүн эксперттик баалоодо сандык илимий-метрикалык (импакт-фактор, Хирш индекси, цитаталоо индекси) көрсөткүчтөрдү пайдалануу сунуш кылынды.

Диссертациянын темасын тандоодо Кыргыз Республикасынын экономикасынын өнүгүүсүнө алгылыктуу иштер жасала турган изилдөөлөргө, анын турмуш жүзүндө пайдаланылуусуна басым жасалуусу сунушталды.
Тегерек столдун катышуучулары иштелип чыккан рекомендация менен илимий-изилдөөчү мекемелерге, алардын жетекчилерине, КР ЖАКтын диссертациялык жана эксперттик кеңештердин окумуштуу катчыларына ж.б. илимий иштер менен алектенгендерге кайрылуу жасоону максат койду.

Иш-чараны уюштургандар:

Кыргыз Республикасынын улуттук илимдер академиясы;
Кыргыз Республикасынын жогорку аттестациялык кеңеши;
Б.Н.Ельцин атындагы Кыргыз-Орус Славян университети;
Кыргыз-Түрк “Манас” университети;
Кыргызстандын окумуштуулар союзу.

__________________________________________________________

15:30 10.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

О посещении Технопарка НАН КР

  IMG_5706.JPG IMG_5715.JPG  IMG_5689.JPG
9-апреля 2015 года комиссия в составе президента НАН КР, академика  А.Э.Эркебаева, вице-президентов НАН КР и других членов Президиума  НАН КР посетила Технопарк Национальной Академии наук.
В ходе посещения комиссия ознакомилась с имеющимися в Технопарке НАН КР производственными площадями, материально-технической базой, учебными классами.
Директор Технопарка НАН КР Султаналиев Б.С. провел экскурсию по базе, показал новые разработки бурильных установок и пресса для брикетирования опилок, оснащенный учебный и компьютерный класс, лабораторный стенд по гидроприводу, а также рассказал о деятельности Технопарка НАН КР за 2014 год. Согласно этой информации Технопарком НАН КР за предыдущий год разработана новая структура Технопарка и новый состав научно-технического совета; проведены работы по подготовке территории под Технологический парк, оборудование территории необходимой инфраструктурой и оборудованиями,выполняется проект на тему: «Разработка, проектирование и испытание опытно-промышленного образца малогабаритной установки для горной отрасли» по заказу ЗАО «Кыргыз Алтын»;принят новым резидентом Технопарка  «Центр инновационных аграрных технологий».
Комиссия, осмотрев площади, учебные классы, ознакомившись с предоставленными материалами и разработками, дала положительную оценку деятельности Технопарка НАН КР и предложила в дальнейшем сконцентрировать усилия в направлении привлечения инвестиций, посредством участия в различных проектах и разработки своих проектов с участием НИУ НАН КР.

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАнын жетекчилиги Технопарктын иши менен таанышты

2015-жылдын 9-апрелинде, КР УИнын президенти А.Э.Эркебаев баш болгон комиссия жана КР УИАнын вице-президенттери менен мүчөлөрү Кыргыз Улуттук илимдер академиясынын Технопаркында болушту.

Комиссия КР УИАнын Технопаркынын өндүрүштүк аянттары, материалдык-техникалык базасы, окутуучу класстары менен таанышты.

КР УИАнын Технопаркынын директору Султаналиев Б.С. база боюнча экскурсия өткөрүп, таарындыларды брикеттөө үчүн бургулоочу жабдууларды жана пресстердин жаңы иштелмелерин, жабдылган окутуучу класстарды жана компьютердик  бөлмөлөрдү көрсөтүп, гидропровод боюнча лабораториялык стенд менен тааныштырып, КР УИАнын Технопаркынын 2014-жылдагы жасаган иштери жөнүндө айтып берди.

Ал маалыматтарга караганда КР УИАнын Технопаркы тарабынан өткөн жылы Технопарктын жана илимий-техникалык кеңештин жаңы структурасы иштелип чыккан; Технологиялык паркты даярдоо үчүн бир топ алгылыктуу иштер жүргүзүлгөн, территорияны керектелүүчү инфраструктура жана жабдуулар менен жабдылоо жүргүзүлгөн, «Кыргыз Алтын» ЖАК буюртмасы боюнча «Тоо тармагы үчүн тажрыйба-өндүрүштүк үлгүдөгү чакан габариттүү жабдууну иштеп чыгуу, долбоорлоо жана сыноодон өткөрүү» долбоору ишке ашырылып жатат;  Технопарктын резиденти тарабынан «Агрардык технологиялардын инновациялык борбору» кабыл алынган.  

Комиссия, Технопарктын аянтын, окутуучу класстарды көрүп, сунушталган материалдар жана иштелмелер менен таанышып, КР УИАнын ишмердигине оң баа берди жана мындан нары күч-аракетти ар кандай долбоорлорго катышуу менен инвестиция тартууга жумшоого, КР УИАнын илимий-изилдөөчү башкармалыгы менен биргеликте жеке долбоорлорду иштеп чыгууга басым коюуга үндөдү.

__________________________________________________________

15:30 08.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Выступления академика НАН КР А.А. Борубаева с научными докладами за рубежом


Вице-президент НАН КР, академик А.А.  Борубаев   является  членом ряда зарубежных академий и почетным профессором Московского государственного университета им. М.В. Ломоносова. Он автор более 130 научных трудов, шести учебников и пяти монографий.  Академика часто приглашают выступить с научными лекциями признанные университеты мира.
Так, в период с 17 по 27 марта  по приглашению ученый побывал в   университетах г. Вены (Австрия), Белграда (Сербия) и Цюриха (Швейцария) для обсуждения научных результатов и выступления с научными докладами для профессуры.
Помимо того,  от имени члена-корреспондента Латвийской академии наук, доктора математических наук А. Шостака университет Латвии (г.Рига) и институт математики  пригласили  академика прочитать лекцию на семинаре по исследованию «Равномерные пространства».
Академик НАН КР А. А.Борубаев также получил приглашение кафедры «Общей топологии и геометрии» Московского государственного университета им. М.В. Ломоносова от имени члена-корреспондента РАН, доктора физико-математических наук В. А. Садовничего принять участие в семинаре кафедры, который состоится с 11 по 15 мая 2015 года и выступить с докладом о своих научных исследованиях.

 

__________________________________________________________

11:50 08.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Встреча Президента НАН КР с председателем фонда им. Ханнса Зайделя Урсулой Мэннле

    
В НАН КР состоялась встреча президента Национальной академии наук (НАН) КР, академика А.Э. Эркебаева  с  председателем  фонда им. Ханнса Зайделя, профессором Урсулой Мэннле.
Во встрече  также участвовал академик НАН КР, руководитель регионального офиса Центрально-Азиатской исследовательской и образовательной сети CAREN (Central Asian Research Education Network) А.А. Кутанов.
Как подчеркнул в ходе встречи А.Э. Эркебаев, Германия всегда была и остается страной, принимающей активное участие в развитии экономики и демократических процессов суверенного Кыргызстана. Кыргызско-германские двусторонние связи год от года крепнут в сферах экономического и гуманитарного сотрудничества. В свою очередь У. Мэннле отметила, что фонд им. Х. Зайделя участвует в проекте Евросоюза по созданию международной сети общеобразовательных учреждений. В рамках такого сотрудничества возможна активная поддержка  региональному офису CAREN в Кыргызстане. По словам А. Кутанова, в настоящее время деятельность офиса охватывает образовательные учреждения Кыргызстана, Казахстана, Туркмении и Таджикистана. 

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАнын президенти А.Эркебаев Ханнс Зайдель атындагы фонддун төрайымы Урсула Мэннле менен жолугушту
КР УИАда Улуттук илимдер академиясынын президенти Абдыганы Эркебаев Ханнс Зайдель атындагы фонддун төрайымы, профессор Урсула Мэннле менен жолугушуу өткөрдү.
Жолугушууга КР УИАнын академиги, CAREN (Central Asian Research & Education Network) изилдөөчү жана билим берүүчү тармагынын Борбор Азия аймагы офисинин жетекчиси А.А. Кутанов  катышты.
Жолугушуунун жүрүшүндө, А.Э. Эркебаев Германия дайыма эгемен Кыргызстандын экономикасынын жана демократиялык процессинин өнүгүшүнө активдүү катышкан жана катышып келе жаткан мамлекеттерден болуп келгендигин белгилеп кетти. Кыргыз-герман мамлекеттеринин эки тараптуу, экономикалык жана гуманитардык байланыштары жылдан жылга бекемделип келе жатат. Профессор Мэннле да Х. Зайдель атындагы фонд Евросоюздун жалпы билим берүүчү эл аралык тармактарын түзүү боюнча долбоорлоруна катышып жаткандыгын билдирди. Мындай кызматташуунун алкагында Кыргызстандагы CAREN аймактык офисине активдүү колдоо көрсөтүү мүмкүнчүлүгү бар. Академик А.Кутановдун сөзү боюнча, Борбор Азияда жайгашкан CAREN офиси өзүнө Кыргызстандын, Казакстандын, Түркмөнстандын жана Тажикстандын билим берүүчү мекемелерин бириктирет.

__________________________________________________________

14:50 07.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Круглый стол на тему: «Проблемы методологии научных исследований»

10 апреля 2015 года в 14 00 в Малом актовом зале Президиума НАН КР пройдет круглый стол на тему: «Проблемы методологии научных исследований». В ходе работы круглого стола будут обсуждены вопросы, затрагивающие проблемы современного состояния и качества диссертационных исследований в Кыргызской Республике, оценки  научной продукции, эффективности проводимых исследований. Организаторами мероприятия являются НАН КР, ВАК КР, КРСУ им. Б.Н. Ельцина, Кыргызско-Турецкий университет «Манас», Союз ученых Кыргызстана. Для участия в работе круглого стола приглашены известные ученые Республики, научные работники НИУ вузов, директора и научные сотрудники НИИ НАН КР, представители вузов, председатели, ученые секретари диссертационных и экспертных советов ВАК, докторанты, аспиранты, студенты и редакторы научных изданий. Модератор круглого стола – вице-президент НАН КР, академик А.А. Борубаев. По итогам мероприятия будет принята Резолюция, содержащая рекомендации по повышению качества и эффективности научной продукции, поднятия уровня диссертационных исследований.

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАнын чакан залында,  2015-жылдын 10-апрелинде саат 14 00до “Илимий изилдөөнүн методологиясынын проблемалары” аттуу тегерек стол өтөт.
Тегерек столдун жүрүшүндө Кыргыз Республикасындагы диссертациялык изилдөөлөрүнүн абалындагы бүгүнкү күндөгү көйгөйлөрүнө тийиштүү маселелер, илимий продукцияны, анын сапатын баалоо,  жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн натыйжалуулугу талкууга алынат.

Тегерек столго Республиканын белгилүү окумуштуулары, жождордун илимий-изилдөө бөлүмдөрүнүн, КР УИАнын илимий-изилдөөчү институттарынын илимий кызматкерлери, директорлору, ЖАКтын диссертациялык жана эксперттик кеңешинин окумуштуу катчылары, жождордун окутуучулары, докторанттар, студенттер илимий басылмалардын редакторлору катышат.

Тегерек столдун модератору КР УИАнын вице-президенти, академик Алтай Бөрүбаев болот.

Иш-чаранын аягында илимий эмгектердин жана натыйжалуу илимий продукциянын сапатын жогорулатуу боюнча рекомендация кабыл алынат.

Иш-чараны уюштуруучулар:

Кыргыз Республикасынын улуттук илимдер академиясы;
Кыргыз Республикасынын жогорку аттестациялык кеңеши;
Б.Н.Ельцин атындагы Кыргыз-Орус Славян университети;
Кыргыз-Түрк “Манас” университети;
Кыргызстандын окумуштуулар союзу.

__________________________________________________________

17:10 02.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Жогорку Кенеш КР предлагает выделить 10 млн. сомов Рукописному фонду Института языка и литературы им. Ч. Айтматова НАН КР


Жогорку Кенеш КР, рассмотрев на заседании состояние Рукописного фонда Института языка и литературы им.Ч.Айтматова, с целью сохранения материалов фонда, перевода их на электронный формат, перевода текстов с арабского и  фарси,  а также  для сохранения    более 60 вариантов уникального эпоса «Манас», фольклора и произведений  акынской поэзии, предлагает выделить Рукописному фонду 10 млн. сомов.
По словам вице-президента НАН КР, академика А.А. Акматалиева, в Рукописном фонде Института языка и литературы хранится неисчерпаемое духовное богатство кыргызского народа, имеющее неоценимую научную значимость, являющееся источником нравственного  воспитания последующих поколений. Здесь хранятся материалы, не имеющие аналогов во всей Центральной Азии. До этого была оказана большая помощь от ЮНЕСКО по материально-техническому оснащению, переводу материалов на электронный вариант. Если будут выделены 10 млн. сомов, на основе материалов Рукописного фонда, выйдут в свет многие издания и произведения. «Особую благодарность выражаю депутатам Жогорку Кенеша КР, а также депутату Жогорку Кенеша КР К. Осмоналиеву за поддержку и понимание по сохранению научного достояния страны», - отметил А.А. Акматалиев.

............................................................................................................................

На кырг.

КР ЖОГОРКУ КЕҢЕШИ КР УИАнын кол жазмалар фондуна 10 миллион сом бөлүү жөнүндө чечимди колдоду

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Билим, илим жана спорт Комитети Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун Кол жазмалар фондусунун материалдарын сактоо, санарип форматка өткөрүү жана андагы араб, фарс тилдериндеги кол жазмаларды которуу, ирээтке, калыбына келтирүү, ошондой эле уникалдуу “Манас” эпосу баштаган  60тан ашуун варианттарды, фольклорду жана акындар чагармачылыгын жеткирүү максатында  10 миллион сом бөлүп берүү маселесин сессияда карап, колдоо көрсөттү.  “Бул материалдар кыргыз элинин сыймыктана турган байлыгы, идеологиянын, тарбиянын булагы катары маданий мураста жатат. Кол жазмалар фондусунда Борбордук Азиядагы эң бай мурастар сакталып турат. Буга чейин кол жазмалар фондусу ЮНЕСКОнун жардамы менен материалдык-техникалык жабдуулар менен жабдылып, санарипке түшүрүлүп жаткан эле. 10 млн. сом бөлүнүп калса кол жазмалардагы материалдардын негизинде көптөгөн эмгектер жарык көрмөкчү. Маселени туура түшүнгөн Жогорку Кеңештин депутаты К.Осмоналиевге жана башка депутаттарга ыраазычылык билдирип кетмекпиз” – деди вице-президент, академик Абдылдажан Акматалиев.

__________________________________________________________

15:10 02.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

XI Исссык-Кульская Международная школа-конференция «Радиационная физика твердого тела»

XI Иссык-Кульская Международная школа-конференция «Радиационная физика твердого тела», посвященная проблемам радиационной физики, пройдет в период с 2 по 8 августа на южном побережье Иссык-Куля.  Международную Летнюю школу с участием кыргызских, казахских и российских ученых проводит Институт физико-технических проблем и материаловедения им. академика Ж.Ж. Жеенбаева (ИФТПиМ) НАН КР совместно с Уральским федеральным университетом  им. Б.Н. Ельцина (г. Екатеринбург, Российская Федерация), Евразийским национальным университетом им. Л.Н. Гумилева (г. Астана, Казахстан) и Физическим обществом Кыргызской Республики.   
Конференция пройдет в пансионате «Эдельвейс», под эгидой традиционной Международной Летней школы SCORPh, проводимой с 1998 года по инициативе и под руководством члена-корреспондента НАН КР М.М. Кидибаева.
Участникам будут представлены на рассмотрение темы «Радиационные дефекты в кристаллической структуре», «Полупроводники и диэлектрики», «Прикладные разработки: перспективные материалы, изделия, устройства и технологии». В состав Международного научного комитета мероприятия, под председательством М.М. Кидибаева (ИФТПиМ  НАН КР), В.Ю. Иванова (Уральский федеральный университет) и Т.Н. Нурахметова (Евразийский национальный университет) вошли ученые из Кыргызстана, России и Казахстана.

Как сообщают организаторы конференции, заявки на участие в ней необходимо подать не позднее 20 апреля. Для получения более подробной информации можно обратиться по электронному адресу Ulan-mk@bk.ru  или позвонить по телефонам (996-312) 646-290;  (996-312) 641-965.

__________________________________________________________

15:15 01.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

 

............................................................................................................................

На кырг.

IMG_5649.JPG 

Бүгүн, 2015-жылдын 1-апрелинде КР УИАнын президенти, академик Абдыганы Эркебаев КР УИАнын философия жана саясий укук изилдөөлөр институтунун окумуштуулары менен жолукту.
Жолугушууда президент КР УИАда иштеп кеткен, кыргыз мамлекетин курууда бараандуу эмгек кылып кеткен философтордун эмгектерине, учурда эмгектенип жаткан окумуштуулардын чыгармачылыгына токтолду. Ошону менен катар институттагы эмгектенип жаткан жаштардын интеллектуалдык мыкты  илимий чыгармачылыгына, алардын теманы ачуусундагы дүйнөлүк контекстти кармай билип, бет капсыз, айкындыгына, тереңдигине баа берди.
 “Бизде иштеген Ы.Мукасовдун, К.Сариеванын, Р.Стамованын, Г.Алиеванын жазган эмгектеринин актуалдуулугун белгилеп кетким келет. Замандын күрөө тамырын кармаган бул эмгектер келечектен көп үмүт эттирет. Аты аталган авторлор мени сүйүндүрдү. Демек, биздин келечегибиз кең. Биздин жаштар жазган эмгектер биз үчүн гана эмес, дүйнөдөгү окуяларды башка өңүттөн караганга да түрткү берет. Себеби биздеги окуялар кайталангыс мүнөзгө ээ болгондугу менен баалуу” – деди академик А.Эркебаев.
 КР УИАнын президенти ошону менен катар мындай  илимий потенциал менен дагы да мыкты эмгектин топтомун – Кыргызстандагы 2005-жылдагы жана 2010-жылдагы революциялар боюнча комплекстүү эмгекти жазса болоорун сунуштады. Ал эмгекте революцияларга философиялык, маданий, салыштырмалуу, тарыхый, саясий өңүттөн карап баа берүү керектигин белгиледи.

 

__________________________________________________________

11:45 01.04.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Итоги военно-научной конференции «70-летие Победы советского народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 годов: вечная слава героям-фронтовикам и труженикам тыла»   

IMG_7038.JPG  IMG_7060.JPG  IMG_7069.JPG
Военно-научная конференция на тему «70-летие Победы советского народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 годов: вечная слава героям-фронтовикам и труженикам тыла»  прошла сегодня, 31 марта в селе Койташ Аламудунского района Чуйской области, на территории войсковой части № 7389. Мероприятие организовали Национальная академия наук (НАН) КР и Генеральный Штаб Вооруженных Сил  (ВС) Кыргызской Республики.
Конференция прошла согласно решению Совета глав государств СНГ об утверждении Плана основных мероприятий по подготовке и празднованию 70-й годовщины Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 годов, в соответствии с распоряжением правительства КР  от 16 декабря 2013 года.
В мероприятии участвовали президент НАН КР, академик Абдыганы Эркебаев, начальник Генерального Штаба Вооруженных Сил КР Асанбек Алымкожоев,  Чрезвычайные и Полномочные Послы КНР, Азербайджана, Туркменистана в Кыргызской Республике, военный атташе Российской Федерации в КР полковник С. Илимский, заместитель военного атташе Казахстана в КР подполковник Н. Имангалиев, председатель Республиканского совета ветеранов войны, Вооруженных сил, правоохранительных органов и тружеников тыла Т. Токомбаев, председатель Центрального Комитета Партии коммунистов Кыргызстана И. Масалиев. 
Как подчеркнул в своем выступлении академик А. Эркебаев, в Кыргызстане нет семьи, которую не коснулись бы горечь потерь в Великой Отечественной, триумф Победы в этой самой кровопролитной в истории человечества войны. Но вместе с тем, годы войны можно считать и временем зарождения Национальной академии наук КР – поскольку в 1943-м в числе многих других советских предприятий и учреждений, был эвакуирован во Фрунзе ряд научно-исследовательских организаций АН СССР, составивших вскоре ее филиал в Киргизской ССР. Президент НАН КР также отметил, что данная конференция станет «первой ласточкой» добрых дел, сопутствующих интеграционному  процессу.
После официальной части встречи были представлены доклады научных сотрудников Института истории и культурного наследия НАН КР, посвященные 70-летию Победы в Великой Отечественной войне.
Прозвучали также песни военных лет в исполнении Бишкекского хора ветеранов Великой Отечественной войны. Продемонстрирована экспозиция музея им. И.В. Панфилова. Далее поделились своими воспоминаниями с участниками встречи внучка легендарного генерала Ивана Панфилова, Айгуль Байкадамова и дочь командира батальона Панфиловской дивизии Калыйакмата Боромбаева, Бактыгуль Боромбаева.
 В принятой Резолюции отмечена необходимость всестороннего освещения и правдивого отображения истории о Великой Отечественной войне, противодействие попыткам искажения их событий и итогов. Подчеркнута также актуальность регулярной и повсеместной заботы о сохранении и поддержании в надлежащем состоянии воинских захоронений, мемориалов, памятников и обелисков в честь воинов, партизан, подпольщиков антифашистского сопротивления и узников немецко-фашистских концлагерей. Участники встречи считают важным активное участие в этой работе молодежных организации.

 

__________________________________________________________

16:20 31.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Встреча в НАН КР с представителями Европейской делегации

IMG_5616.JPG  IMG_5628.JPG

31 марта НАН КР посетила Европейская делегация с целью изучения и анализа национальной научно-исследовательской системы в Кыргызстане.  В составе  делегации международные эксперты из Австрии, Германии, Греции, Эстонии и Казахстана.  В рамках визита состоялась встреча с вице-президентами НАН КР  А.А. Борубаевым, А.А. Алдашевым, А.А. Акматалиевым, директорами институтов НАН КР. В ходе  встречи стороны обменялись мнениями о состоянии научно-исследовательской системы в Кыргызстане, о процессах реформирования науки. Вице-президенты НАН КР  рассказали об открытиях, сделанных учеными  НАН КР, о проблемах и решениях по развитию фундаментальных и прикладных исследований, о различиях  европейской системы образования и сложившейся системы научного развития в Кыргызстане. Директора научно-исследовательских институтов проинформировали гостей  о своих важнейших научных результатах, выполнении институтами  международных проектов,   о связях с научно-исследовательскими институтами России, Китая, США, Германии. Они отметили, что участие в выполнении международных проектов позволяет ученым докладывать результаты своих исследований на международных конференциях, организовывать экспедиционные работы, оснастить ряд лабораторий современным оборудованием. Существующие основные проблемы в науке – это отсутствие  единой государственной политики в области науки и инноваций, остаточный принцип финансирования, отсутствие объективной оценки эффективности научно-исследовательских учреждений, невостребованность достигнутых научных результатов экономикой страны.

 

............................................................................................................................

На кырг.

КР УИАга Австриядан, Германиядан, Грециядан, Эстониядан жана Казакстандан Эл аралык илим жаатындагы эксперттер келишти.
Эл аралык эксперттердин келишинин максаты Кыргызстандагы белгиленген реформаларды ишке ашыруу үчүн улуттук илимий-изилдөөчүлүк системасын изилдөө жана анализдөө.

Иш-чарага КР УИАнын вице-президенттери: А.Бөрүбаев, А.Алдашев, А.Акматалиев,  институттун директорлору катышты.

Кыргыз Республикасынын илим жаатындагы абалын талкуулап жатып, Европа Союзунун Эл аралык эксперти, илимий-техникалык саясат жана  социалдык инновациялардын өнүгүүсү Борборунун илимий кызматкери Манфред Спайбергер КР УИАнын мамлекет тарабынан каржылануусу, ишти уюштуруунун жолдору, инновация маселелери ж.б. бир нече суроолор менен кайрылды.

“Кыргыз илимдер академиясы өзүнүн тарыхында бир топ илимий эмгектерди жасап келген жана жасай берет. Учурда илимдер академиясын кайра өзгөртүп, жогорку окуу жайларына берип коюу аракети жүрүп жатат. Бирок бул караманча туура эмес. Аны үчүн жогорку окуу жайлардын өзүн жогорку деңгээлге жеткирип коюп, анан гана илим көйгөйлөрүн аларга жүктөсө болоор эле” – деди өз сөзүндө вице-президент, академик Алтай Бөрүбаев.

Окумуштуулар КР УИАнын жетишкендиктерин, эл аралык кызматташууларды айтып жатып, учурда Кытайдын, Россиянын окумуштуулары менен иштешип жатканын, Кытай илимдер академиясы тарабынан жерди космостон ала турган жабдуу берилгенин, ал жабдуулардын жардамы менен окумуштууларыбыз маалымат жыйып, изилдөө иштери жолго коюлуп жаткандыгын, ПРООНдун гранты менен балыкчылык жана балык уулоо боюнча лабораториялар түзүлгөндүгүн баса белгилеп кетишти.
Кыргызстандын флорасы менен фаунасында изилденбей жаткан иштердин көптүгүн, аны колго алуу үчүн материалдык шарттардын жоктугун, чет мамлекеттик өнөктөштөрдүн жардамы аркылуу чогуу экспедицияга чыгып, изилдөө жүргүзүлүп жаткандыгын билдиришти.
Илимий ачылыштардын, сунуштамалардын да өндүрүшкө кирбегендигине мамлекеттин илим жаатындагы ырааттуу саясатынын жоктугу кедерги болуп жаткандыгы белгиленди.

 

__________________________________________________________

11:00 30.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Военно-научная конференция к 70-летию Великой Победы
Военно-научную конференцию на тему «70-летие Победы советского народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 годов: вечная слава героям-фронтовикам и труженикам тыла»  проводят 31 марта в 9.00 утра  Национальная академия наук (НАН) КР и Генеральный Штаб Вооруженных Сил  (ВС) Кыргызской Республики. Встреча состоится в селе Койташ Аламудунского района Чуйской области, на территории войсковой части № 7389 ВС КР.
Конференция проводится согласно решению Совета глав государств СНГ об утверждении Плана основных мероприятий по подготовке и празднованию 70-й годовщины Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 годов и  в соответствии с распоряжением правительства КР за № 492-р от 16 декабря 2013 года.
Намечено, что в мероприятии примут участие представители Аппарата Правительства КР, Жогорку Кенеша, представителей дипломатических миссий в Кыргызской Республике,  руководство НАН КР, Генштаба ВС и Национальной Гвардии республики,  силовых структур и вузов, а также активисты Партии коммунистов Кыргызстана.

После официальной части встречи,  пройдут выступления с научными докладами, посвященными  70-летию Победы в Великой Отечественной войне, прозвучат песни военных лет и будет развернута экспозиция музея им. И.В. Панфилова, что станет наглядной демонстрацией героического прошлого нашего народа и военно-патриотического духа конференции. Запланировано также выступление внучки легендарного генерала Ивана Панфилова, Айгуль Байкадамовой и дочери командира батальона Панфиловской дивизии Калыйакмата Боромбаева, Бактыгуль Боромбаевой.      

 

__________________________________________________________

11:00 27.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Издан IV том издания эпоса «Манас» по варианту Саякбая Каралаева

IMG_5594.JPG
Вышел в свет IV том издания эпоса «Манас» по варианту Саякбая Каралаева. Книга выпущена издательством «Турар», тиражом в 1000 экземпляров. Работа по подготовке этого академического издания началась еще в 1992 году Институтом литературоведения и искусствоведения НАН КР, продолжена Центром манасоведения и художественной культуры и завершена Институтом языка и литературы имени Ч. Айтматова.
Книгу к изданию подготовили: главный редактор Абдылдажан Акматалиев, редакторы Айнек Жайнакова и Райкул Сарыпбеков. Средства на подготовку и издание книги были выделены из госбюджета в рамках Национальной программы по сохранению, изучению и популяризации эпоса "Манас" на период 2012-2017 годы. Программа ориентирована на достижение стратегической задачи – сохранение и развитие культуры и языка кыргызского народа.
По словам вице-президента НАН КР, академика А.А. Акматалиева, «в настоящее время готовятся к выходу в свет два других произведения эпической трилогии - «Семетей» и «Сейтек» по варианту Саякбая Каралаева. К сожалению, из-за отсутствия финансовых средств  их издание откладывается».

 

............................................................................................................................

На кырг.

Саякбай Каралаевдин “Манас” эпосунун биринчи бөлүгүнүн академиялык басылмасы толук жарык көрдү

Улуу манасчы Саякбай Каралаевдин вариантындагы эпостун үчилтигинин басылышы 1992-жылы Адабият жана көркөм өнөр таануу институтунда башталып, кийин Манастаануу жана көркөм маданияттын Улуттук борборунда жана Чыңгыз Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунда уланып, даярдалып бүткөн эле. Бирок, каражат тартыштыгынан улам акыркы 4-тому жаңыдан эле “Турар” басмасынан 1000 нуска менен жарык көрдү. Китепти басмага даярдагандар Айнек Жайнакова жана Райкул Сапарбеков, башкы редактору Абдылдажан Акматалиев.

““Манас” эпосуна байланыштуу Улуттук Программаны ишке ашыруу үчүн Өкмөт тарабынан өткөн жылы миллион сом бөлүнүп берилген эле. Алдыда С.Каралаевдин вариантындагы “Семетей” жана “Сейтек” бөлүмдөрүн да басмадан чыгаруу керек. Бирок азырынча эпостун бул бөлүмдөрүнө каражат бөлүү чечиле элек” – дейт долбоордун жетекчиси Абдылдажан Акматалиев.
“Манас эпосу кыргыз элинин улуттук байлыгы, оозеки элдик чыгармачылыктын теңдешсиз эстелиги, дүйнөлүк элдик поэзиянын шедеври болуп саналат. Эпос дүйнөдөгү элдердин эпикалык чыгармаларынын формасы жана мазмуну боюнча эң көлөмдүүсү катары XIX кылымда кеңири коомдук белгилүү болгон” – делет "Манас" эпосун сактоо, изилдөө жана кеңири жайылтуу боюнча Кыргыз Республикасынын 2012-2017-жылдардагы мезгилге карата Улуттук программасында. КР УИАнын экономика жана гуманитардык бөлүмү тарабынан өткөн жылы бир нече иш “Манас” эпосун чыгарууга жана жайылтууга арналган көп эмгектерди жасаган. Айта кетсек “Манас” эпосунун Шапак Рысмендеевдин, Сагынбай Орозбаковдун 6,7, 8-9 китеби, “Манас” эпосунун бириктирилген варианты чыгарылган.

__________________________________________________________

13:00 25.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Сборник «Народные революции в марте 2005 и апреле 2010 годов в Кыргызстане: причины и уроки»


Сборник научных статей «Народные революции в марте 2005 и апреле 2010 годов в Кыргызстане: причины и уроки» вышел в свет при участии Министерства образования и науки Кыргызской Республики, Национальной академии наук (НАН) КР, Отделения гуманитарных и экономических наук НАН КР, Института философии и политико-правовых исследований НАН КР. В книге собраны тезисы докладов участников проходившей накануне научно-практической  конференции, посвященной 10-летию мартовской и пятилетию апрельской революций.
В состав редколлегии книги вошли: А.А. Акматалиев, А.М. Джураев, А.Т. Исираилова, О.А. Тогусаков, К.Т. Шадыханов, Т.К. Чоротегин.  
Авторы приведенных в книге научных статей достаточно глубоко и всесторонне проанализировали сущность, характер и причины двух наиболее драматических событий социально-политической жизни Кыргызстана периода 2005-2010 годов. 

............................................................................................................................

На кырг.

2005-жылдын март, 2010-жылдын апрелиндеги Кыргызстандагы элдик революциялар: себептери жана натыйжалары деген аталыштагы
Март революциясынын, 10-апрель революциясынын 5 жылдыгына арналган республикалык иш-чаранын докладдарынын тезистери чыкты.

Китепти даярдоого Кыргыз Республикасынын билим берүү жана илим министрлиги, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын КР УИАнын гуманитардык жана экономикалык бөлүмү, КР УИАнын философия жана саясий-укуктук изилдөөлөр Институту катышкан.

Редколлегиянын башында академик А.Акматалиев жана А.Джураев, А.Исираилова, О.Тогусаков, К.Шадыканов, Т.Чоротегин турган бул илимий эмгектердин топтомунда К.Абдымомунованын “Постсоветтик Кыргызстанда саясий лидерликтин өзгөчөлүктөрү”, Т.Абдырахмановдун “Азыркы дүйнө жана Кыргызстандагы революциялык процесс”, Ө.Осмоновдун “Элдик революциялардын себептерин окутуунун маселелери”, И.Лайлиеванын “Апрель революциясындагы окуялардын кыргыз адабиятында чагылдырылышы”, Н.Тагайбаевдин “Кыргызстандагы 2005-ж. 2010-жылдагы революциялар: жалпылыктар жана өзгөчөлүктөр”, Б.Толоеванын “КР жарандарынын саясий катышуусунун көлөмүнүн чоңоюшу: проблемалар жана келечеги” деген ж.б. макалаларынын тезистери кирген.

 

__________________________________________________________

15:40 19.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Встреча специального представителя Президента РФ по международному культурному сотрудничеству М.Е. Швыдкого с учеными в НАН КР.


    


Специальный представитель Президента Российской Федерации по международному  культурному сотрудничеству М.Е. Швыдкой посетил  Национальную академию наук (НАН) КР в сопровождении советника Чрезвычайного и Полномочного Посла РФ в КР  А.М. Мзареулова.
Во встрече принимали участие президент НАН КР, академик А.Э.Эркебаев, вице-президент НАН КР, академик А.А. Акматалиев, главный ученый секретарь Президиума НАН КР, член-корреспондент Ч.И. Арабаев, научные сотрудники Института истории и культурного наследия НАН КР, представители вузов. 
В ходе встречи обсуждались проблемы сохранения и формирования в Кыргызстане и России уважительного отношения к общей истории обеих стран.
Как отметил в ходе своего выступления М.Е.Швыдкой, в сложное время социально-политических перемен, возрастает роль и ответственность интеллигенции перед своим народом, а также  важность непредвзятого и объективного научного осмысления исторических событий.  Участники встречи интересовались вопросами реализации совместных проектов  научного сотрудничества, создания совместных исследовательских групп по изучению общих исторических фактов и событий, проблемами миграционных процессов, подготовки научных кадров. Было подчеркнуто, что наличие общего исторического прошлого и культурного наследия, а также намечающиеся интеграционные процессы  являются серьезным основанием для дальнейшего активного научно-образовательного взаимодействия.

Михаил Ефимович Швыдкой родился в Кыргызстане, 5 сентября 1940 года, в Канте. Выпускник Государственного института театрального искусства в Москве. С 1991 года работал в Министерстве культуры РФ, а в период с 2000 по 2004 гг. его возглавлял. С 1 августа 2008 г. – специальный представитель Президента Российской Федерации по международному культурному сотрудничеству.     

............................................................................................................................

На кырг.

РФнын Президентинин эл аралык маданий кызматташуу боюнча атайын өкүлү М.Швыдкойдун КР УИАнын окумушуулары менен жолугуусу өттү

КР УИАга Россия Федерациясынын Президентинин эл аралык маданий кызматташуу боюнча атайын өкүлү Михаил Швыдкой Россиянын Кыргызстандагы элчисинин кеңешчиси Алексей Мзареуловдун коштоосу менен келип кетти.

Коноктор менен КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев, КР УИАнын вице-президенти, академик Абдылдажан Акматалиев, КР УИАнын Президиумунун башкы окумуштуу катчысы, корреспондент-мүчөсү Ч.Арабаев жана гуманитардык эана экономикалык илимдер бөлүмүнүн окумуштуу катчысы Г. Соронкулов жолукту. Иш-чарага ошондой эле КР УИА тарых жана маданият мурас институтунун адистери жана бир катар жождордун окутуучулары да катышты.
Жолугушуунун негизги максаты  - Кыргызстан менен Россиянын ортосундагы жалпы тарыхка урмат менен мамиле кылуу, маданият, билим берүү, илим жаатында долбоорлорду ишке ашыруу максатында эки мамлекетке тийиштүү маселелерди талкуулоо болду.

М.Е.Швыдкой өз сөзүндө, бүгүнкү күндүн татаал социалдык-саясий өзгөрүүлөрүндө интеллигенциянын ролу менен жоопкерчилиги жогорулап жатканын, ошондуктан өткөн тарыхый окуяларды изилдөөдө алдын ала бир көз карашка таянбай объективдүү болуш керектиги абдан олуттуу экендигин баса белгилеп кетти. Жолугушуунун катышуучулары илимий кызматташуу боюнча долбоорлор, жалпыга тийиштүү тарыхый фактыларды жана окуяларды изилдөө боюнча биргелешкен топторду түзүү, миграциялык процесстердеги проблемалар, илимий кадрларды даярдоо боюнча суроолорду беришти. Жалпы тарыхтын жана маданий мурастын бардыгы ошондой эле алдыдагы интеграциялык процесстер келечектеги активдүү илимий-билим берүүчүлүк мындан наркы аракеттешүү үчүн маанилүү негиз болуп бере алат деп билдирди.

Маалымат үчүн:

Михаил Ефимович Швыдкой Кыргызстандын Кант шаарында, 1940-жылдын 5-сентябрында туулган. Москвадагы Мамлекеттик театралдык окуу жайын аяктаган. 1991-жылы РФ маданият министрлигинде иштеп, 2000-жылдан 2004-жылга чейин министрлик кызматты ээлеген. 2008-жылдан баштап Россия Федерациясынын Президентинин эл аралык жана маданий кызматташуу боюнча атайын өкүлү.

_________________________________________________________

16:00 16.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Юбилей академика НАН КР Б.Иманакунова

16 марта 2015 года видному кыргызскому химику, академику Национальной академии наук (НАН) КР,  доктору химических наук, профессору, заслуженному деятелю науки КР, лауреату Государственной премии по науке и технике КР Бейшену Иманакуновичу Иманакунову исполнилось 85 лет. 
Б. Иманакунов разработал теоретические основы получения более 200 новых химических соединений на основе аминов, амидов, сульфоксидов и неорганических солей и дана их физико-химическая характеристика. Из них около 20 оказались стимуляторами роста и развития хлопчатника, сахарной свеклы и табака.
Под руководством ученого разработан микробиологический способ извлечения золота. Испытание доказало эффективность этой технологии, способствующей успешному извлечению дополнительно 10%-12% золота.
Б. Иманакуновым организовано и развивается новое научное направление по биотехнологии золота, являющегося актуальным для экономики Кыргызстана. Помимо того, под руководством Б. Иманакунова проведен ряд исследований по микробиологическому обезвреживанию цианидсодержащих стоков золотоизвлекающей фабрики «Макмалзолото», где применяется опасный для экологии окружающей среды метод извлечения драгметалла из руды. Юбиляр имеет 15 авторских свидетельств СССР и 8 патентов Кыргызской Республики на способы получения   стимуляторов роста и развития растений, радиопротекторов. 
Автор более 400 научных работ и 7 монографий. Наставник, подготовивший 32 кандидатов и 4 докторов химических наук. В период с 1975 по 1989 годов возглавлял Институт химии и химической технологии АН Киргизской ССР (ныне НАН КР). С 1997 по 2003 год занимал должность главного ученого секретаря Президиума НАН КР. Активно участвовал в подготовке законопроекта о НАН КР, одобренного в Жогорку Кенеше и утвержденного Президентом республики 28 июня 2002 года.
Поздравительные письма  от имени Аппарата Президента КР и премьер министра республики зачитали заместитель заведующего отделом социальной политики Аппарата Президента КР Ы.Р. Досбаев и заведующий отделом образования, культуры и спорта Правительства  КРА.А. Муратов.     
 Юбиляра также сердечно поздравили президент НАН КР, академик А.Э. Эркебаев, Герой КР, академик М.М. Мамакеев, академики, директора институтов НАН КР, коллеги и ученики юбиляра, а также представители ряда вузов.        

............................................................................................................................

На кырг.

Ардактуу окумуштуу Иманакунов Бейшен Иманакуновичтин
мааракеси өттү

КР УИАда, 2015-жылдын 16-мартында белгилүү академик, химия илимдеринин доктору, КР илимине эмгек сиңирген ишмер, КР илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты,  КР Иманакунов Бейшен Иманакуновичтин (85 жылдык) мааракесине байланышкан иш-чара өткөрүлдү.
Иш-чарага КР Президентинин аппаратынын социалдык саясат бөлүмүнүн жетекчисинин орунбасары Ы.Р. Досбаев, Өкмөттүн билим берүү, маданият жана спорт бөлүмүнүн башчысы  А.А. Муратов, окумуштуулар, академиктин шакирттери катышты.  
Бейшен Иманакуновичтин мааракеси менен куттуктап жатып катышкандар анын илимге зарыл эмгектерди жасагандыгы, ал эмгектери пайдаланылып жаткандыгы, актуалдуулугу, мунун баары окумуштуунун сүйүктүү ишине берилгендигинин белгиси катары баалашып, маараке ээсине чын ден соолук, алдыдагы иштеринде көп ийгиликтерди каалашты.
“Кыргыз элинин беделдүү окумуштуусу, чыгаан уулу КР УИАнын академиги куттуу курак 85 жашка чыгып отурат. Окумуштуу Кыргызстандагы алтынды өндүрүүдөгү маселелерге байланышкан бир топ эмгектерди жасап келе жатат. Бул жагынан Бейшен Иманакунович илимге жана өндүрүшкө чоң салым кошкон окумуштуулардан” – деп баса белгилеп кетти КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев куттуктоо сөзүндө.

         Иманакунов Бейшен Иманакунович 400 дөн ашуун илимий эмгектердин, анын ичинен  7 монография жана 15 автордук ойлоп табуу боюнча СССРдин күбөлүгүнүн жана 8 Кыргыз Республикасынын ойлоп табуу күбөлүктөрүнүн автору.
Туздар менен органикалык бирикмелердин өз-ара аракеттенүү реакцияларын изилдеп, ал кислоталар менен негиздер теориясынын негизинде көптөгөн эксперименталдык маалыматтарды бириктирип түшүндүрдү. 200дөн ашуун жаңы бирикмелерди бөлүп алып, алардын физико-химиялык мүнөздөмөлөрүн аныктаган. 20га жакын бирикмелери пахтанын, кызылчанын жана тамеки өсүмдүктөрүнө биологиялык  стимулятор катарында сыноодон өтүп, Кыргызстан менен Өзбекстан өлкөлөрүнө пайдаланууга сунушталды.
Б.Иманакунов алтынды бөлүп алуунун биологиялык ыкмалары боюнча жаңы илимий багытты  уюштуруп, өөрчүтүп жатат. Ал өзүнүн  илимпоздору менен микробиологиялык ыкма менен алтынды кенден бөлүп алуу  иштерин жана экологияга зыяндуу цианиддери бар алтынды бөлүп алып жаткан ишканалардан чыгып жаткан сууларды тазалоону микробдордун жардамы менен жоготуу иштерин иштеп чыгып, «Макмалалтын» комбинатына пайдаланууга берилген.
Кумтөр алтын кенинин коллоиддик-биологиялык жол менен пайда болгондугун биринчи жолу белгилеп, далилдеген. Бул болсо илимде чоң ачылыш катары бааланат.

__________________________________________________________

16:50 13.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Презентация энциклопедии «Алыкул Осмонов»

https://af12.mail.ru/cgi-bin/readmsg?id=14262455560000000266;0;2&mode=attachment&bs=5808743&bl=6558697&ct=image%2fjpeg&cn=IMG_5486.JPG&cte=binary  https://af12.mail.ru/cgi-bin/readmsg?id=14262455560000000266;0;1&mode=attachment&bs=8154&bl=5808435&ct=image%2fjpeg&cn=IMG_5490.JPG&cte=binary https://af12.mail.ru/cgi-bin/readmsg?id=14262455560000000266;0;3&mode=attachment&bs=12360325&bl=5449840&ct=image%2fjpeg&cn=IMG_5496.JPG&cte=binary

13 марта в Национальной академии наук (НАН) КР прошла презентация энциклопедии «Алыкул Осмонов». Издание подготовлено группой литературоведов, искусствоведов и историков - учеными Отделения гуманитарных и экономических наук НАН КР, к 100-летию выдающегося поэта Кыргызстана. Энциклопедия  выпущена в Бишкеке издательством «Бийиктик плюс» тиражом в 500 экземпляров. Спонсорскую помощь выпуску оказали депутат Жогорку Кенеша Чыныбай Турсунбеков и общественный деятель, президент фонда «Ак» Осмонбек Артыкбаев.
В презентации энциклопедии участвовали президент НАН КР, академик А. Эркебаев, депутаты Жогорку Кенеша КР К.Осмоналиев, Ч.А. Турсунбеков, К.К.Иманалиев, представители министерств, ученые, писатели и поэты Кыргызстана.       
По словам инициатора и организатора издания энциклопедии, вице-президента НАН КР, академика Абдылдажана Акматалиева, энциклопедия состоит из нескольких разделов, на основе  исторических фактов, раскрывающих жизненный и творческий путь Алыкула Осмонова. Основная часть издания включает в себя сведения обо всех произведениях классика кыргызской поэзии, изданных на русском, кыргызском и других языках. Помимо того, раскрыто  поэтическое и переводческое наследие поэта, посредством подробного исследования всех его произведений. Приведен лингвистический анализ терминов, обозначающих названия географических мест, с которыми так или иначе связаны основные факты биографии Алыкула Осмонова.
 В энциклопедию вошли  также научные исследования, статьи из Рукописного фонда НАН КР, а также информация о взаимосвязи творчества А. Осмонова с развитием живописи, театрального искусства и кинематографа Кыргызстана. Участникам мероприятия был показан фильм о жизни и творчестве поэта.
В ходе презентации  выступающими было  отмечено, что произведения поэта являются подлинными шедеврами кыргызской поэзии, а его перевод «Витязя в тигровой шкуре» Ш. Руставели  на кыргызский язык считается образцом поэтического мастерства.     
По словам инициатора выпуска книги, вице-президента НАН КР, академика Абдылдажана Акматалиева, авторский коллектив и издатели намерены продолжить  серию таких же изданий, посвященных жизни и деятельности выдающихся людей Кыргызстана.  Авторский коллектив усиленно работает над выпуском энциклопедии эпоса «Манас», а также  энциклопедий Саякбая Каралаева и Сагынбая Орозбакова. В настоящее время готовится к выходу в свет аналогичное издание о Чингизе Айтматове.

............................................................................................................................

На кырг.

Алыкул Осмонов  энциклопедиясы жарык көрдү

Кыргыз Улуттук илимдер академиясынын чоң залында 13-мартта саат 1400 “Алыкул Осмонов” энциклопедиясы китебинин бетачары болду.
Иш-чарага КР Жогорку Кеңешинин депутаттары К.Иманалиев, К.Осмоналиев, Ч.Турсунбеков, КР билим берүү жана илим министрлигинен өкүлдөр, коомдук ишмерлер жана белгилүү акын, жазуучулар, илимпоздор ж.б. катышты. Улуу акын Алыкул Осмоновдун 100 жылдыгына арналган иш-чара акындын өмүрү чагылдырылган көркөм тасманы көрсөтүү менен ачылып, окумуштуулар, жазуучулар анын кыргыз поэзиясындагы орду, эмгектерине жасалган изилдөөлөр, китеп чыгаруудагы, чыгармаларын жайылтуудагы маселелер жөнүндө кең-кесири токтолушту.
“Кыргыз адабиятындагы эки инсанга жеке энциклопедия багышталды. Мунун бирөө акын, философ Токтогул Сатылгановго арналса, экинчиси жазма адабиятынын башатында турган улуу акын Алыкул Осмоновго арналып отурат. Бул эмгекти демилгелеп, жасагандарга, каражат бөлүп чыгарткандарга терең ыраазычылык билдирем. Кыргыз элимди бул эмгеги менен куттуктайм” – деди КР УИАнын президенти, академик А.Эркебаев. Улуттук илимдер академиясынын гуманитардык багыттагы илимдердин өкүлдөрү тарабынан даярдалган улуу акындын 100 жылдыгына арналган энциклопедия 500 нускада “Бийиктик плюс” басмасынан басылып чыкты. Демөөрчүлүк колдоону – Жогорку Кеңештин депутаты, адабиятчы Чыныбай Турсунбеков жана коомдук ишмер, “АК фондусунун” президенти Осмонбек Артыкбаев көрсөтүштү.
“Алыкул Осмонов энциклопедиясын” даярдоонун демилгечиси жана жетекчиси академик, вице-президент Абдылдажан Акматалиев белгилегендей, энциклопедияда улуу акындын өмүрүнө жана чыгармачылыгына байланыштуу материалдар төмөнкүдөй мазмунда жайгаштырылган: Алыкул Осмоновдун жеке турмушуна байланыштуу материалдар, Алыкул Осмоновдун чыгармалары жөнүндө, Алыкул жана замандаштар, персоналдар, Алыкул жана ал жөнүндө эмгектер, Алыкул жана тил маселелери, Алыкул жана фольклор маселелери, текстология маселелери, Алыкулдун чыгармаларынын байланыштары жана чет тилдерде которулушу, Алыкул жана публицистика, кыргыз поэзиясынын маселелери, Алыкул жана адабий теориялык маселелери, Алыкул жана музыка маселелери, Алыкул жана сүрөт маселелери, Алыкул жана театр, кино маселелери, Алыкул жана философия маселелери, Алыкул жана педагогика маселелери, Алыкул жана тарых маселелери,  фонддогу материалдар, Алыкул  атындагы мекемелер, уюмдар, сыйлыктар, архивдик материалдар, Алыкул жана балдар адабияты, библиография, Алыкулдун сүрөттөрү жана кол жазмаларынын көчүрмөлөрү.
“Учурда улуу инсандардын жеке чыгармачылыгына арналган энциклопедиялардын серияларын дагы да уланталы деген идеябыз бар. Кезекте “Эгемендүүлүктөн кийинки “Манас” эпосуна байланыштуу материалдарды системалап, үчүнчү томун, “Саякбай Каралаев”, “Сагымбай Орозбаков” деген энциклопедияларды чыгаруу планыбызда турат. Бирок, каражат жагынан  колдоо болсо жакшы болор эле. А “Ч.Айтматов энциклопедиясы” кызуу даярдалууда” – дейт академик Абдылдажан Акматалиев.

__________________________________________________________

14:30 13.03.15 | Отдел информационного обеспечения Президиума НАН КР

Коллективная монография «Археологические памятники на кыргызстанском участке Великого Шелкового пути»
IMG_5451.JPG  IMG_5442.JPG   
13 марта в Малом зале НАН КР состоялась презентация коллективной монографии «Археологические памятники на кыргызстанском участке Великого Шелкового пути», в которой принимали участие президент НАН КР, академик Абдыганы Эркебаев,  Чрезвычайный и Полномочный Посол Японии в КР Такаюки Коикэ,  представители Министерства культуры, информации и туризма КР, ЮНЕСКО, Японского агентства международного сотрудничества (JICA), институты НАН КР и  вузы.  
Данный совместный труд ученых Института истории и культурного наследия НАН КР  Бакыт Аманбаевой, Валерия Кольченко и Айдай Сулаймановой составлен на основе ряда письменных источников и археологических находок, свидетельствующих о наиболее значимых древних и средневековых памятниках истории и культуры  на трассах Великого Шелкового пути, пролегающем на территории Кыргызстана.
Основное внимание в монографии уделено памятникам Таласской долины, юго-восточной и северной Ферганы,Чуйской долины, юго-западного Прииссыккулья и Внутреннего Тянь-Шаня. Авторы работы также знакомят читателей с так называемым Тенатив листом – предварительным списком объектов историко- культурного наследия, предложенных Кыргызстаном для внесения их в  Список наследия Юнеско. 
В  приложении  книги опубликовано исследование бишкекского нумизмата Вадима Кошевара о денежном обращении на территории Кыргызстана в период функционирования Великого Шелкового пути..
Книга выпущена в свет издательством «Гулчинар» тиражом в 300 экземпляров, адресована историкам, археологам и широкому кругу читателей, интересующихся прошлым нашей страны. Намечено передать несколько экземпляров издания ряду профильных факультетов вузов, музеям и ЦНБ НАН КР. 

............................................................................................................................

На кырг.

2015-жылдын 13-мартында КР УИАнын башкы имаратындагы чакан залында Тарых жана руханий мурастар институту “Археологические памятники на кыргызстанском участке Великого шелкового пути” (Жибек Жолунун Кыргызстан чөлкөмүндөгү археологиялык эстеликтер) деген аталыштагы китептин бет ачары өткөрүлдү.  
Иш-чарага Япон элинин Кыргызстандагы элчиси Т. Коикэ, JICA жана ЮНЕСКО уюмдарынын өкүлдөрү, Кыргызстандагы археология илимине кызыккандар, жождордун окутуучулары жана коомдук ишмерлер катышты.
Эмгектин актуалдуулугуна токтолуп жатып, катышуучулар аны орус тилинде гана чыгарбастан, кыргыз жана англис тилине которуу керектигин сунуштап кетишти.
Аталган коллективдүү монография археологиялык материалдардын негизинде, биздин өлкөнүн аймагындагы Жибек Жолунун трассасында жайгашкан байыркы жана орто кылымдагы  маанилүү тарыхый жана маданий жазма булактарынын негизинде жазылган.    
Тиркемеде Бишкектик нумезмат В.Г.Кошевардын Жибек-Жолу мезгилинде Кыргызстандын аймагында пайдаланылган акчалар жөнүндө эмгеги берилген.
Китеп археологдорго, тарыхчыларга, Кыргызстандын өткөн тарыхына кызыккан кеңири окурмандарга багышталган.  
Атап кетчү болсок, Улуу Жибек Жолундагы адамзаттын цивилизациясынын уникалдуу эстеликтери бүгүнкү күнгө чейин дүйнө жүзүнүн окумуштуулардын көңүлүн өзүнө бурдуруп келүүдө.  Бул бекеринен эмес, себеби он сегиз кылым аралыгында ал адамзаттын жалаң гана экономикасы менен маданиятын бириктирбестен, өнүгүүнүн да негизги факторлорунан болуп келген.  
Жибек Жолунун каттамы Кытайдан башталып, Евразиянын аймагына, аны менен катар Борбордук, Түштүк жана Түштүк-Чыгыш Азияны, Индостан жарым аралын; чыгыштан Тынч океанынын бассейнине чейин жеткен. Ал жакта Корея, Япония, Индонезия, батышынан Жер ортолук деңизине чейин созулган.  Тактай келсек, Жибек Жолунун орбитасына ошол мезгилдеги ойкумена маданияты, анын ичинде Түндүк Африка да кирет. Бул эл аралык маанидеги соода-сатык жана ар кандай байланыш системасына кирген ар бир эл менен мамлекет материалдык жана руханий баалуулуктун өнүгүүсү менен алмашуусуна зор салым кошкон.
Ошондуктан да азыр көптөгөн дүйнө элдери “тамырына” кайрылуу аракети менен дүйнөлүк маданиятка тийиштүүлүгүн, тарыхын билиши үчүн Жибек Жолун изилдөөгө кайрылып жатат.
Ал эми кыргыз жериндеги Чүй өрөөнүндө жайгашкан: Невакет (Красная Речка), Суяб (Ак-Бешим), Баласагын (Бурана)» бөлүктөрү Япониянын Трасттык фондунун каржылоосу менен изилденип келет.
КР УИАнын окумуштуулары жана адистери тарабынан улуттук тажрыйбаны жакшыртуу үчүн эстеликтерди консервациялоого катышуу жана эл аралык эксперттер менен биргеликте үйрөнүү иштери жүргүзүлдү.
Акыркы жылдагы Жибек Жолуна болгон кызыгуунун күчөшүнө байланыштуу, элдин кеңири катмарына багытталган илимий-популярдык эмгектердин тартыштыгы пайда болду. Бул китепте Бакыт Аманбаева тарабынан киришүүсү, Талас өрөөнүндөгү эстеликтер жана түндүк Фергана боюнча главалары, В.А. Кольченко тарабынан Ысык-Көлдүн түштүк-батыш жана Чүй өрөөнүндөгү эстеликтер, А.Т. Сулайманова тарабынан Ички Тянь-Шань жактагы эстеликтер берилген. Эмгекте авторлордун жана археологдор: К.Ш. Табалдиевдин, Ч.М. Жолдошевдин жана Д.В. Лужанскийдин сүрөттөрү  пайдаланылган. Китеп 300 даанада, “Гүлчынар” басмаканасында чыгып, электрондук варианты интернет булактарына да коюлган. Бир нечеси китепканаларга, археологияга тийиштүү факультеттери бар жождорго, китепканаларга, музейлерге берилет.

 

 

 




©  2013 - 2015 Арзиев Кутбек
........................................................................................................